Question

Difficulty: Very hardYürütmenin Düzenleyici İşlemleri (CBK ve Yönetmelik)

19821982 Anayasası'nda yer alan yürütme organının düzenleyici yetkileri ile normlar hiyerarşisi arasındaki ilişki dikkate alındığında; bir bakanlığın, "sosyal ve ekonomik haklar" alanında çıkarılmış olan bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) hükmüne dayanarak yayımladığı yönetmelik ile aynı konuyu düzenleyen bir "kanun" hükmü arasında çelişki bulunması durumunda, ortaya çıkacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa uyarınca kanun ile CBKCBK arasındaki çatışmada kanun hükümleri esas alındığı için, yönetmeliğin dayandığı CBKCBK normu kanunla çelişiyorsa üst norm olan kanun karşısında yönetmelik hükümleri hukuka aykırı hale gelir.Answer
  2. B
    Yürütme alanına ilişkin konularda CBKCBK normları kanunlardan daha özel nitelik taşıdığı için "lex specialis" ilkesi gereği yönetmelik, dayandığı CBKCBK çerçevesinde uygulanmaya devam eder.
  3. C
    Söz konusu yönetmeliğin dayanağı bir CBKCBK olduğu için, yönetmeliğin kanuna aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davasına bakmaya yetkili tek mercii Anayasa Mahkemesidir.
  4. D
    Sosyal ve ekonomik haklar Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenen alanlar arasında yer aldığı için bu konuda CBKCBK çıkarılması mümkün değildir ve buna dayalı yönetmelik yok hükmündedir.
  5. E
    19821982 Anayasası'nın 20172017 değişikliği uyarınca yönetmelikler sadece kanunların uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılabileceğinden, CBKCBK'ye dayalı bir yönetmelik ihdas edilmesi anayasal olarak imkansızdır.

Answer

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi arasındaki çatışmada kanun hükmünün üstünlüğü esas olduğundan, yönetmeliğin dayandığı alt normun üst norm olan kanuna aykırı olması durumunda yönetmelik hukuka aykırı kabul edilir.
Normlar hiyerarşisinde kanun, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinden üstündür. Anayasa'nın 104104. maddesine göre bir konuda kanun ile CBKCBK farklı hükümler içeriyorsa kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca yönetmelikler (Madde 124124), hem kanunların hem de CBKCBK'ların uygulanmasını sağlamak için çıkarılır ve bu metinlere aykırı olamazlar. Eğer bir yönetmelik, dayanağı olan CBKCBK kanunla çeliştiği halde o CBKCBK'ye uyuyorsa, aslında en üstteki norm olan kanuna aykırı hale gelmiş olur ve hukuken geçerliliğini yitirir.

Step-by-Step Solution

1
CBKCBK ve Kanun hiyerarşisini belirle.
Anayasa Madde 104104 uyarınca, kanun ile CBKCBK çatışırsa kanun hükümleri uygulanır (Kanun>CBKKanun > CBK).
Yasama organının asli düzenleme yetkisi, yürütmenin türevsel düzenleme yetkisinden üstündür.
2
Yönetmeliğin dayanağını kontrol et.
Anayasa Madde 124124 uyarınca yönetmelikler hem kanuna hem CBKCBK'ye dayanabilir ancak her ikisine de aykırı olamaz.
Yönetmelikler alt düzenleyici işlemlerdir ve üst normların uygulama araçlarıdır.
3
Çatışma durumunda geçerli normu saptayarak yönetmeliğin akıbetini değerlendir.
Yönetmelik, dayandığı CBKCBK ile uyumlu olsa bile, o CBKCBK daha üstteki bir Kanunla çelişiyorsa, yönetmelik otomatik olarak hiyerarşik olarak daha üstte yer alan Kanuna aykırı duruma düşer.
Normlar hiyerarşisinde alt basamaktaki bir işlem, kendisinden üstteki tüm basamaklara uygun olmak zorundadır.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve Çatışma Kuralları (Kanun - CBK - Yönetmelik İlişkisi)

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde kanun mu yoksa Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) mi daha üsttedir?
2
Anayasa'nın 104104. maddesinde yer alan 'çatışma kuralı'nı hatırlayın: Kanun ve CBKCBK aynı konuyu farklı düzenlerse hangisi uygulanır?
3
Yönetmelikler hem kanunlara hem CBKCBK'lara aykırı olamaz. Eğer bir CBKCBK kanuna aykırıysa, ona dayanan yönetmelik de otomatik olarak kanuna aykırı sayılır mı?

Practice More

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hangi hak kategorilerini (Kişi, Sosyal, Siyasi) olağan ve olağanüstü dönemlerde düzenleyebileceğini tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question