Türkiye'nin fiziki coğrafya özellikleri göz önüne alındığında; Doğu Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde topografyayı şekillendiren dış kuvvetler ve kütle hareketleri farklılık gösterir. Bu iki bölgenin kırsal alanlarında afet risklerini azaltmak için yapılacak planlamalarda aşağıdaki doğal özellikler dikkate alınacaktır:
• Doğu Karadeniz Bölgesi: Arazi eğimi yüksek, tabakaların uzanışı eğim yönünde, topraktaki kil oranı fazla ve yıl boyu bol yağışlı bir iklim görülmektedir.
• İç Anadolu Bölgesi: Yarı kurak iklim şartları belirgin, doğal bitki örtüsü cılız, ilkbahar aylarında şiddetli sağanak yağışlar (kırkikindi) etkili olmakta ve tarım genellikle eğimli yamaçlarda yapılmaktadır.
Bu bölgelerde arazinin doğal yapısını tehdit eden kütle hareketleri ve erozyon süreçleri ile bunlara karşı alınması gereken önlemler (insan faktörü) hakkındaki aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?
- ADoğu Karadeniz'de sık görülen tabaka kaymalarını önlemek için yamaçların çam ağaçlarıyla ağaçlandırılması, kütle hareketini kalıcı olarak durduracak en kesin yöntemdir.
- Bİç Anadolu'da tarım arazilerinin eş yükselti eğrilerine dik (yukarıdan aşağıya doğru) sürülmesi, yüzeysel su akışının hızını keserek toprak kaybını en aza indirecektir.
- Doğu Karadeniz'deki killi tabakaların suya doygunluğunu azaltmak ve kayma düzlemindeki sürtünmeyi artırmak amacıyla, yamaçlara fazla suyu tahliye edecek drenaj kanallarının inşa edilmesi gerekir.Answer
- Dİç Anadolu'da rüzgârların oluşturacağı fiziksel aşınma su erozyonundan daha yıkıcı olacağından, yamaçlarda taraça (seki) yapımından ziyade ağaçlardan rüzgâr kıranlar oluşturulmalıdır.
- EHer iki bölgede de ana kaya üzerindeki verimli üst toprağın taşınmasını engellemek için, tarım alanlarının nadasa bırakılması ortak ve vazgeçilmez bir uygulamadır.