Question

Difficulty: MediumDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

Millî Mücadele Dönemi'nde Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması'nın metninde; Ermenistan'ın Sevr Antlaşması'nı tanımadığı, Misak-ı Millî sınırları içindeki haklarından vazgeçtiği ve 'Türkiye' ifadesinin ilk kez resmî bir belgede kullanıldığı görülmektedir. Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın Millî Mücadele'deki yeri ve Türk diplomasisi açısından önemi hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. TBMM Hükûmeti'nin varlığını ve Misak-ı Millî hedeflerini uluslararası alanda tescil ettiren ilk hukukî ve siyasi belgedir.Answer
  2. B
    Doğu sınırlarının bugünkü hâlini alarak kesinlik kazandığı ve tartışmaların tamamen sona erdiği bir antlaşmadır.
  3. C
    Düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki Yunan işgalini tamamen sona erdirmesine imkân tanıyan diplomatik gelişmedir.
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin tamamının TBMM'nin meşruiyetini resmen tanıdığını gösteren ilk ortak deklarasyondur.
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin uluslararası hukuk açısından sona erdiğini kanıtlayan ve Lozan'ın temelini atan belgedir.

Answer

Gümrü Antlaşması, TBMM'nin ve Misak-ı Millî'nin uluslararası alanda ilk kez resmen tanınmasını sağlayan hukukî ve siyasi belgedir.
Gümrü Antlaşması, TBMM Hükûmeti'nin varlığını bir başka devletin (Ermenistan) resmen tanıdığı ilk antlaşmadır. Antlaşma metninde Sevr'in reddedilmiş olması, Misak-ı Millî'nin bir kısmının kabul edilmesi ve 'Türkiye' isminin ilk kez kullanılması, bu antlaşmayı TBMM'nin uluslararası alandaki ilk hukukî ve siyasi başarısı yapar.

Step-by-Step Solution

1
Askerî başarının siyasi sonuca etkisini değerlendirmek
Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu'nun başarısı diplomatik masada Gümrü Antlaşması'nı getirmiştir.
Savaş alanındaki zaferler ancak antlaşmalarla kalıcı siyasi kazanımlara dönüşür.
2
Antlaşma maddelerini analiz etmek
Sevr'in reddedilmesi ve 'Türkiye' isminin kullanılması TBMM'nin egemenlik iddiasını güçlendirmiştir.
Resmî isim kullanımı ve rakip iddiaların (Sevr) bertaraf edilmesi meşruiyetin kanıtıdır.
3
Tarihsel 'ilkleri' tespit etmek
Antlaşmanın kronolojik olarak TBMM'nin imzaladığı ilk uluslararası sözleşme olduğu görülür.
Bu durum, TBMM'nin dış politikadaki ilk siyasi ve diplomatik zaferi olduğunu kanıtlar.

Key Concept

TBMM'nin İlk Diplomatik Başarısı ve Tanınması
Rate this question