Examkin

Question

Difficulty: Very hardKanun Yapım Süreci

1982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun Cumhurbaşkanı tarafından 'bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi' (veto) ve sonrasındaki yasalaşma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları hariç olmak üzere, TBMM tarafından kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.
  2. B
    Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen kanun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanınca yayımlanmak zorundadır.
  3. Meclis, geri gönderilen kanunda Cumhurbaşkanının iade gerekçeleri doğrultusunda değişiklik yaparsa, bu değişikliklerin kabulü için de üye tamsayısının salt çoğunluğunun olumlu oyu aranır.Answer
  4. D
    Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından aynen kabul edilerek önüne gelen ve yayımlamak zorunda olduğu bir kanunu, anayasaya aykırılık gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davasına konu edebilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanının bir kanunu kısmen uygun bulmayarak geri göndermesi durumunda, TBMM geri gönderilen kanunun sadece uygun bulunmayan maddelerini değil, tamamını görüşebilir.

Answer

Meclis geri gönderilen kanun üzerinde değişiklik yaparak kabul ederse, bu işlem için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) değil, standart karar yeter sayısı aranır.
Doğru cevap, Meclisin geri gönderilen kanun üzerinde değişiklik yapması durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) aranacağını iddia eden ifadedir. Anayasa'nın 8989. maddesine göre, 301301 oy şartı sadece kanun 'aynen kabul' edilirse geçerlidir. Eğer Meclis kanunda yeni bir değişiklik yaparsa, bu işlem yeni bir kanun teklifi gibi değerlendirilir ve basit çoğunlukla (karar yeter sayısı ile) kabul edilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının inceleme yetkisini belirle
Cumhurbaşkanı kendisine gelen kanunu 1515 gün içinde ya yayımlar ya da bütçe kanunları hariç olmak üzere veto ederek Meclise geri gönderir.
Yasama sürecinde yürütmenin denetim yetkisini anlamak için.
2
Aynen kabul şartını analiz et
Meclis, Cumhurbaşkanının veto ettiği metni hiç değiştirmeden tekrar geçirmek isterse, en az 301301 (600/2+1600/2 + 1) milletvekilinin 'kabul' oyunu almalıdır.
Cumhurbaşkanının veto yetkisini aşmak için getirilen nitelikli çoğunluk şartını teyit etmek için.
3
Değiştirerek kabul (yeni kanun) usulünü incele
Meclis, Cumhurbaşkanının önerileri doğrultusunda veya kendi kararıyla metinde 'yeni bir değişiklik' yaparsa, bu artık 'aynen kabul' değildir. Bu durumda karar yeter sayısı için Anayasa'nın 9696. maddesindeki genel hüküm uygulanır.
Anayasa madde 8989'daki ayrımı netleştirmek için.
4
Yargısal denetim hakkını kontrol et
Cumhurbaşkanı, yayımlamak zorunda kaldığı (aynen kabul edilen) kanunlar aleyhine dahi Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açabilir.
Siyasi denetim (veto) ile hukuki denetimin (iptal davası) birbirinden bağımsız olduğunu anlamak için.

Key Concept

Cumhurbaşkanının kanunları geri gönderme yetkisi ve TBMM'nin direnme (aynen kabul) usulü.

Hints

1
Geri gönderilen kanunlarda 'aynen kabul' ile 'değiştirerek kabul' arasındaki usul farkına odaklanın.
2
301301 milletvekilinin oyu, Meclis'in Cumhurbaşkanı'na karşı iradesini 'aynen' koruduğu durumlar için bir zorunluluktur.
3
Anayasa'nın 8989. maddesi, kanun değiştirilirse sürecin 'yeni bir kanun' gibi baştan başlayacağını işaret eder.

Practice More

Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki farkları ve hangilerinin Cumhurbaşkanı onayına tabi olmadığını gözden geçirin.

Alternative Method

Sayısal mantık kurma: Eğer her değişiklikte 301301 gerekseydi, basit bir yazım hatasını düzeltmek bile Meclis için imkansız hale gelebilirdi. Bu yüzden 'aynen kabul' (direnme) ile 'değişiklik' (uzlaşı/yenileme) farklı hukuki rejimlere tabidir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Kanun Yapım Süreci

More questions from this topic