Question

Difficulty: HardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’nda düzenlenen "yasama sorumsuzluğu" kurumu, milletvekillerinin görevlerini yerine getirirken tam bir serbestlik içinde hareket etmelerini amaçlayan hukuki bir korumadır.

Buna göre, yasama sorumsuzluğunun hukuki niteliği, kapsamı ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarından dolayı milletvekilliği sıfatı sona erse dahi ömür boyu korunmasını sağlar.
  2. B
    Sorumsuzluk kapsamında açıklanan düşüncelerin, Meclis tarafından aksine bir karar alınmadıkça Meclis dışında tekrarlanması da aynı koruma altındadır.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu mutlak nitelikte bir bağışıklık olup, TBMM Genel Kurulu kararıyla dahi hiçbir şekilde kaldırılması mümkün değildir.
  4. Sorumsuzluk, milletvekilini sadece hapis veya adli para cezası gibi cezai takibatlara karşı korur; eylemin kişilik haklarına saldırı teşkil etmesi durumunda tazminat davası açılmasına engel olmaz.Answer
  5. E
    Yasama sorumsuzluğundan yararlanan bir milletvekili, Meclis içindeki sözleri veya tavırları nedeniyle Meclis İçtüzüğü uyarınca disiplin cezasına çarptırılabilir.

Answer

Sorumsuzluğun sadece cezai takibatları engelleyip tazminat davalarına izin verdiği yönündeki ifade yanlıştır; çünkü yasama sorumsuzluğu hem cezai hem de hukuki sorumluluğu kapsayan tam bir koruma sağlar.
Yasama sorumsuzluğu, bir milletvekilinin Meclis'teki yasama çalışmaları sırasındaki ifadeleri nedeniyle hiçbir şekilde (ne hapis ne de tazminat yoluyla) sorumlu tutulamayacağı anlamına gelir. Bu kurum bir 'hukuka uygunluk nedeni' olarak kabul edildiği için, ortada hukuka aykırı bir fiil kalmaz ve dolayısıyla tazminat davasına da konu edilemez. Seçeneklerde belirtilen 'tazminat davası açılmasına engel olmaz' ifadesi bu nedenle anayasal hükme aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun kapsamını belirle.
Meclis çalışmaları sırasındaki oy, söz ve düşünce açıklamaları.
Anayasa madde 83/1 uyarınca bu eylemler koruma altındadır.
2
Sorumsuzluğun 'mutlak' ve 'sürekli' olma özelliklerini analiz et.
Kaldırılamaz ve üyelik bitse de devam eder.
Milletvekilinin baskı altında kalmadan yasama faaliyetini yürütmesi esastır.
3
Hukuki ve cezai sorumluluk ayrımını kontrol et.
Sorumsuzluk eylemi 'hukuka uygunluk nedeni' sayıldığından tazminat davası da açılamaz.
Sadece hapis cezasına karşı koruma sağlayan dokunulmazlıktır; sorumsuzluk her iki alanı da kapsar.

Key Concept

Yasama Sorumsuzluğunun Mutlaklığı ve Kapsamı

Hints

1
Sorumsuzluk ve dokunulmazlık arasındaki en önemli farklardan biri, korumanın 'cezai' mi yoksa 'hem cezai hem hukuki' mi olduğudur.
2
Dokunulmazlık sadece 'yargılamanın' ve 'hapis cezasının' önüne geçer; sorumsuzluk ise fiili tamamen hukuka uygun hale getirir.
3
Yasama sorumsuzluğu bir tazminat davasına konu edilemez. Eğer bir ifade nedeniyle tazminat istenemiyorsa, koruma tamdır.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının istisnaları olan Anayasa 14. madde durumlarını ve ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question