Milletvekili (M), bir meclis oturumunda kullandığı oylar ve sarf ettiği sözler nedeniyle, milletvekilliği sıfatı sona erdikten yıl sonra bir tazminat davasına konu edilmiştir. Aynı kişi hakkında, milletvekilliği döneminde gerçekleşen bir yolsuzluk iddiasıyla ilgili olarak ise milletvekilliği biter bitmez ceza davası açılmıştır.
Anayasası hükümleri uyarınca bu hukuki süreçlerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Meclis çalışmalarındaki söz ve oyları mutlak bir koruma (yasama sorumsuzluğu) sağladığından üyeliği bitse dahi tazminat davası açılamaz; ancak yolsuzluk iddiası dokunulmazlık kapsamında olup üyeliği bittiği an yargılanmasının önünde engel kalmaz.Answer
- BMilletvekilliği sıfatı sona erdiği için her iki bağışıklık da hukuken ortadan kalkmıştır, dolayısıyla her iki davanın da görülmesinde bir engel bulunmamaktadır.
- CYasama sorumsuzluğu sadece cezai sorumluluğu kapsadığından tazminat davası açılabilir; yolsuzluk davası için ise suçun işlendiği tarihteki Meclis kararının geçerliliği aranır.
- DYolsuzluk davasının görülebilmesi için Karma Komisyonun onayı, tazminat davasının görülebilmesi için ise Anayasa Mahkemesi'nin kararı gereklidir.
- EYasama sorumsuzluğu sadece milletvekilliği süresince koruma sağladığından tazminat davası açılabilir; yolsuzluk davası ise yasama dokunulmazlığı nedeniyle zamanaşımına uğramıştır.
Answer
Yasama sorumsuzluğu kapsamında yapılan meclis çalışmaları ömür boyu koruma altındadır; dokunulmazlık ise sadece milletvekilliği süresince bir yargılama engelidir.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki söz, oy ve düşünceleri için hem cezai hem de hukuki (tazminat) açıdan 'mutlak' ve 'sürekli' bir koruma sağlar. Bu nedenle kişi milletvekilliğinden ayrılsa bile bu eylemlerinden dolayı dava edilemez. Yasama dokunulmazlığı ise sadece milletvekilliği süresince bir yargılama engeli (nispi bağışıklık) teşkil eder; üyelik sıfatı bittiği an kişi bu suçlardan dolayı genel hükümlere göre yargılanabilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı Arasındaki Temel Farklar
Hints
1
Meclis'teki kürsü konuşmaları ile Meclis dışındaki adi suçlar arasındaki bağışıklık türlerini birbirinden ayırın.
2
Yasama sorumsuzluğunun süresine (milletvekilliği bitince ne olur?) ve kapsamına (sadece hapis mi yoksa tazminat da mı?) odaklanın.
3
Unutmayın: Sorumsuzluk mutlak ve süreklidir; dokunulmazlık ise nispi ve geçicidir (sadece üyelik boyunca).
Practice More
Milletvekilinin dokunulmazlığı kaldırıldığında hangi mahkemeye, kaç gün içinde itiraz edilebileceğini inceleyin.
Alternative Method
Bağışıklıkları karşılaştırırken 'Söz/Oy = Sorumsuzluk (Mutlak/Sürekli)', 'Suç İstinadı = Dokunulmazlık (Nispi/Geçici)' formülünü kullanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s