Question

Difficulty: MediumBuzul Şekilleri

Türkiye, orta kuşakta yer alan bir ülke olması nedeniyle buzulların etkisi kıyı bölgelerinde veya düşük yükseltilerde görülmez. Ancak Kuvaterner (Dördüncü Zaman) dönemindeki iklim değişiklikleri ve Türkiye'nin yüksek dağlık alanlara sahip olması, belirli bir yükselti sınırının üzerindeki sahalarda buzul topoğrafyasının gelişmesine neden olmuştur.

Buna göre, coğrafi konum özellikleri ve yükseltileri dikkate alındığında, aşağıdaki dağların hangisinde sirk çukuru, moren yığını veya buzul vadisi gibi yer şekillerine rastlanması beklenmez?

  1. A
    Kaçkar Dağları
  2. B
    Cilo (Buzul) Dağları
  3. C
    Mercan (Munzur) Dağları
  4. Yıldız (Istranca) DağlarıAnswer
  5. E
    Bey Dağları

Answer

Türkiye'nin morfolojik özellikleri dikkate alındığında Yıldız Dağları'nda buzul şekillerine rastlanmaz; çünkü bu dağların yükseltisi buzul oluşumu için yetersizdir.
Doğru cevap Yıldız Dağları'dır. Türkiye'de buzul şekillerine (sirk, moren, horgüç kaya) rastlanabilmesi için bir dağın yaklaşık 2200-2500 metrelik 'Kuvaterner buzullaşma sınırını' aşması gerekir. Marmara Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan Yıldız Dağları'nın en yüksek zirvesi (Mahya Tepesi) sadece 1031 metredir. Bu yükselti, buzulların aşındırma veya biriktirme yapabileceği bir ortam oluşması için yetersizdir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'de buzul şekillerinin oluşma şartlarını belirlemek.
Türkiye'de kalıcı kar ve buzul izleri için yükseltinin en az 2200-2500 metre (Kuvaterner için) üzerinde olması gerekir.
Türkiye'nin mutlak konumu (orta kuşak) nedeniyle buzullar sadece yüksek dağlık alanlarda (özel konum) etkili olabilir.
2
Seçeneklerde verilen dağların yükselti değerlerini karşılaştırmak.
Kaçkar, Cilo, Mercan ve Bey Dağları 3000 metrenin üzerinde zirvelere sahipken, Yıldız Dağları yaklaşık 1031 metredir.
Buzul şekilleri sadece belirli bir yükseltinin üzerindeki 'buzul sınırını' aşan dağlarda oluşabilir.
3
Sonuca ulaşmak.
Yıldız Dağları yükselti azlığı nedeniyle buzul şekillerine rastlanmayan seçenektir.
1000 metrelik yükselti, ne güncel buzullar ne de geçmişteki buzullaşma dönemleri için yeterli değildir.

Key Concept

Türkiye'de Buzullaşma ve Yükselti İlişkisi

Hints

1
Buzul şekillerinin görülebilmesi için dağın yüksekliğinin belirli bir eşiği aşması gerekir.
2
Seçeneklerdeki dağlardan biri 1500 metrenin bile altındadır ve Marmara Bölgesi'ndedir.
3
Yıldız Dağları (Istrancalar) zirvesi yaklaşık 1000 metre olup buzul oluşumu için çok alçaktır.

Practice More

Türkiye'deki buzul göllerinin (sirk gölleri) yoğunlaştığı diğer dağları (Uludağ, Erciyes, Aladağlar) harita üzerinde inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Buzullaşma sınırını (2200m+) referans alarak seçeneklerdeki dağların zirve yükseltilerini eleme yöntemiyle kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question