Examkin

Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'de yer şekillerinin gelişim sürecinde etkili olan dış kuvvetler ve kütle hareketleri incelendiğinde; erozyon ve heyelan olaylarının nedenleri, sonuçları ve bölgesel dağılımları açısından belirgin farklar olduğu görülmektedir.

Buna göre, Türkiye'deki erozyon ve heyelan olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Heyelanlar genellikle tabakaların eğim yönünde uzandığı ve killi yapının bulunduğu bol yağışlı alanlarda kütlesel bir hareketle gerçekleşirken; erozyon, bitki örtüsünden yoksun kurak bölgelerde toprağın üst kısmının süpürülmesi şeklinde görülür.Answer
  2. B
    Heyelan riskini minimize etmek için dik yamaçların yoğun bir şekilde ağaçlandırılması, killi tabakaların kaymasını engellemek adına en kesin ve yeterli çözümdür.
  3. C
    Türkiye'de heyelan olaylarına en çok İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde rastlanırken; erozyon şiddeti yağış miktarının fazlalığına bağlı olarak en fazla Karadeniz Bölgesi'nde görülür.
  4. D
    Heyelanların oluşumunda sadece eğim ve yağış miktarı etkili olup; tabakaların uzanış doğrultusunun veya bakı faktörünün kütle hareketleri üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Erozyon, yer kabuğunun derinliklerindeki tabakaların suyla doygun hale gelerek kaymasıyken; heyelan rüzgar ve akarsuların etkisiyle toprağın mineralce zengin üst tabakasının taşınmasıdır.

Answer

Heyelanlar killi yapı ve eğimin etkisiyle kütlesel olarak gerçekleşirken, erozyon bitki örtüsü zayıf alanlarda toprağın üst tabakasının süpürülmesidir.
Doğru olan ifadede heyelanın litolojik (killi yapı) ve jeomorfolojik (eğim) koşulları ile erozyonun iklimsel ve bitki örtüsüne dayalı koşulları eksiksiz verilmiştir. Heyelan bir 'kütle hareketi' iken erozyon bir 'taşınma' sürecidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramları Tanımlama
Heyelan; eğim, yağış ve killi yapıyla oluşan kütle hareketidir. Erozyon; bitki örtüsü tahribiyle toprağın dış kuvvetlerce taşınmasıdır.
Oluşum mekanizmalarını ayırt etmek sorunun temelidir.
2
Coğrafi Dağılımı Analiz Etme
Heyelan Karadeniz'de (nem, eğim, kil), erozyon ise İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da (kuraklık, zayıf bitki örtüsü) fazladır.
Türkiye'nin bölgesel özelliklerine göre olayların sıklığını belirlemek gerekir.
3
Önlemleri Karşılaştırma
Erozyon için ağaçlandırma ve teraslama etkiliyken; heyelan için drenaj kanalları ve istinat duvarları birincil önlemdir.
Yaygın bir yanılgı olan 'ağaç heyelanı durdurur' düşüncesini elemek için önemlidir.

Key Concept

Erozyon ve Heyelan Farkları

Hints

1
Heyelan ve erozyonun oluştuğu derinlik farklarını düşünün.
2
Karadeniz'deki bol yağış ve killi toprakların hangi olayı tetiklediğini hatırlayın.
3
Ağaçlandırmanın heyelanı neden her zaman durduramadığını, killi tabakanın kayganlaştırıcı etkisini düşünerek değerlendirin.

Practice More

Karadeniz'de heyelanların neden en çok ilkbahar mevsiminde gerçekleştiğini (kar erimeleri) araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Erozyon ve Heyelan

More questions from this topic