Question

Difficulty: MediumKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun yenilgi alarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi üzerine TBMM'de orduya ve hükümete yönelik sert eleştiriler yapılmış, meclisin Ankara'dan Kayseri'ye taşınması dahi tartışılmaya başlanmıştır. Oluşan bu bunalımlı süreçte, savaşın gerektirdiği kararların hızlı bir şekilde alınması ve uygulanması zorunluluğu doğmuştur. Bu gelişmelerin bir sonucu olarak, meclisin yasama ve yürütme yetkilerini üç aylığına Mustafa Kemal Paşa'ya devreden ve kendisini fiilen ordunun başına geçiren hukuki düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tekalif-i Milliye Emirleri
  2. B
    Takrir-i Sükun Kanunu
  3. Başkomutanlık KanunuAnswer
  4. D
    Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
  5. E
    Firariler Kanunu

Answer

Meclisin yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devrederek onu ordunun başına geçiren düzenleme Başkomutanlık Kanunu'dur.
Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndaki yenilgi sonrası oluşan siyasi ve askeri bunalımı aşmak, kararları hızlıca yürürlüğe koymak amacıyla TBMM, yasama ve yürütme yetkilerini 5 Ağustos 1921 tarihli Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Muharebenin sonucunu analiz etme
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın kaybedilmesi ve ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi mecliste otorite boşluğu ve tartışma yaratmıştır.
Siyasi ve askeri krizin çözüm yolu olarak meclis içinde çözüm aranmıştır.
2
Kriz yönetimi için alınan önlemi belirleme
Hızlı karar alabilmek için meclisin yetkilerinin tek bir kişide toplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Savaş ortamı, meclis prosedürlerinin yavaşlığını kaldıramayacak kadar kritiktir.
3
Düzenlemenin adını saptama
5 Ağustos 1921 tarihinde Başkomutanlık Kanunu kabul edilmiştir.
Mustafa Kemal Paşa'nın meclis yetkilerini kullanabilmesi için yasal bir dayanak oluşturulmuştur.

Key Concept

Başkomutanlık Kanunu ve Meclisin Yetki Devri

Hints

1
Bu düzenleme Mustafa Kemal'e meclisin tüm yetkilerini (yasama ve yürütme) bizzat kullanma hakkı vermiştir.
2
Kanun, Yunan ordusunun Ankara yakınlarına kadar geldiği ve mecliste büyük tartışmaların çıktığı 1921 yılı Ağustos ayında çıkarılmıştır.
3
Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde Mustafa Kemal'in ordunun başına fiilen geçmesini sağlayan hukuki belgedir.

Practice More

Başkomutanlık Kanunu'na dayanarak Mustafa Kemal Paşa'nın orduyu lojistik olarak desteklemek için yayınladığı belgeleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question