Question

Difficulty: HardTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de termik santrallerin kuruluş yerleri belirlenirken hammaddeye yakınlık, su kaynaklarına erişim ve ulaşım kolaylığı gibi faktörler belirleyici olmaktadır. 20262026 yılı itibarıyla Türkiye'nin enerji görünümü ve mevcut tesislerin karakteristikleri incelendiğinde; Zonguldak (Çatalağzı), Kütahya (Seyitömer) ve Adana (Sugözü) termik santrallerinin konumsal tercihleri dikkate alındığında, bu tesislerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Her üç tesis de elektrik üretimi için ihtiyaç duyduğu birincil enerji kaynağını santralin bulunduğu il sınırları içerisindeki yerel rezervlerden temin etmektedir.
  2. B
    Çatalağzı ve Seyitömer santralleri jeolojik olarak 1.1. Jeolojik Zaman'da oluşmuş, kalori değeri yüksek kömür türlerini kullanırken; Sugözü santrali dış piyasadan tedarik edilen kaynağa bağımlıdır.
  3. C
    Bu santrallerin tamamında üretim esnasında ihtiyaç duyulan yüksek miktardaki soğutma suyu ihtiyacını karşılamak amacıyla doğrudan deniz suyundan faydalanılmaktadır.
  4. Sugözü ve Çatalağzı santrallerinin lokasyon seçiminde kıyı kuşağında yer alarak su ve ulaşım avantajından yararlanmak etkiliyken; Seyitömer santralinin kuruluşunda düşük kalorili hammaddeyi yerinde işleme ilkesi esas alınmıştır.Answer
  5. E
    20262026 yılı güncel verilerine göre bu üç santralin toplam elektrik üretimindeki payı, Türkiye'nin toplam yenilenebilir enerji kaynaklarından (güneş, rüzgâr, jeotermal) elde ettiği payı geride bırakmıştır.

Answer

Sugözü ve Çatalağzı santrallerinin lokasyon seçiminde kıyı kuşağında yer almaları (ithalat lojistiği ve soğutma suyu) etkiliyken, Seyitömer santralinin kuruluşunda linyit yataklarının yerinde işlenmesi (hammaddeye yakınlık) esas alınmıştır.
Doğru olan seçenek, Türkiye'deki termik santrallerin lokasyon stratejisini tam olarak yansıtmaktadır. Sugözü santrali, dışarıdan gelen ithal kömürün limana kolayca ulaşması ve denizin soğutma suyu olarak kullanılması amacıyla Adana kıyısına kurulmuştur. Çatalağzı, hem yerli taş kömürü havzasında olması hem de soğutma suyu avantajı nedeniyle Zonguldak kıyısındadır. Seyitömer ise kalori değeri düşük ve nakliyesi pahalı olan linyit kömürünü doğrudan kaynağında işlemek için Kütahya'daki maden sahası üzerine (hammaddeye yakınlık) inşa edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Santrallerin kullandığı enerji kaynaklarını sınıflandırma
Çatalağzı (Taş kömürü - Yerli), Seyitömer (Linyit - Yerli), Sugözü (İthal kömür).
Soruda verilen santrallerin lokasyon mantığını anlamak için hangi yakıtla çalıştıklarını bilmek gerekir.
2
Konum ve coğrafi faktör analizi yapma
Sugözü ve Çatalağzı kıyıdadır (Deniz suyu ve liman avantajı). Seyitömer iç kesimdedir (Maden sahası üzerinde).
Hammadde türü (yerli/ithal) ve soğutma suyu ihtiyacı kuruluş yerini doğrudan etkiler.
3
Ekonomik taşıma maliyetlerini değerlendirme
Linyit düşük kalorili olduğu için taşınması ekonomik değildir, bu yüzden santral maden ağzına kurulur.
Seyitömer'in neden kıyıda değil de iç kesimde olduğunu açıklar.

Key Concept

Termik Santrallerde Kuruluş Yeri Seçimi

Hints

1
Santrallerin hangi illerde olduğunu ve bu illerin denize kıyısı olup olmadığını düşünün.
2
Hangi santralin ithal, hangisinin yerli kömür (taş kömürü/linyit) kullandığını ayırt edin; linyitin taşınma zorluğunu hatırlayın.
3
Seyitömer Kütahya'dadır ve linyit kullanır. Sugözü ise Adana'dadır ve ithal kömürle çalışır.

Practice More

Türkiye'deki doğal gaz çevrim santralleri ile kömür santrallerinin yer seçimi kriterlerini karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question