Examkin

Question

Difficulty: HardBüyük Selçuklu Devleti Siyasi Tarihi

Büyük Selçuklu Devleti'nde Tuğrul Bey, Alp Arslan ve Melikşah gibi güçlü hükümdarların ardından tahta çıkan ve 'Sultan-ı Azam' unvanıyla devleti son kez bir arada tutmayı başaran Sultan Sencer dönemi, Selçuklu siyasi tarihinin en kritik süreçlerinden biridir. Bu dönemde yaşanan ve Selçuklu ordusunun ağır bir mağlubiyet alarak yıkılış sürecine girmesine neden olan 11411141 Katvan Savaşı'nın sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu savaşın doğrudan bir etkisi olarak gösterilemez?

  1. A
    Maveraünnehir bölgesindeki Selçuklu ve Türk-İslam hakimiyetinin sona ererek bölgenin Karahitayların kontrolüne geçmesi
  2. Sultan Sencer'in Karahitay ordusu tarafından savaş meydanında esir alınarak başkent Merv şehrinin yağmalanmasıAnswer
  3. C
    Selçuklu merkezi otoritesinin sarsılmasıyla Harezmşahlar gibi vasal devletlerin bağımsızlık hareketlerine hız vermesi
  4. D
    İslam dünyasında Büyük Selçuklu Devleti'nin 'koruyucu ve yenilmez güç' imajının ciddi şekilde zedelenmesi
  5. E
    Karahitay galibiyetiyle birlikte bölgedeki birçok önemli İslam şehrinin gayrimüslim bir devlete vergi ödemek zorunda kalması

Answer

Sultan Sencer'in Katvan Savaşı'nda esir düşmesi bilgisi hatalıdır; Sultan Sencer bu savaşta yenilmiş ancak esir düşmeden Horasan'a çekilmeyi başarmıştır. Esareti 11531153 yılındaki Oğuz İsyanı ile ilgilidir.
Sultan Sencer'in Katvan Savaşı'nda esir düştüğü ifadesi yanlıştır. Sultan Sencer bu savaşta Moğol kökenli Karahitaylara yenilerek Maveraünnehir bölgesini kaybetmiş olsa da esir düşmeden Horasan'a çekilmiştir. Sultan Sencer'in esir düşmesi olayı, bu savaştan 1212 yıl sonra (11531153) devletin asıl kurucu unsuru olan Oğuzların isyanı neticesinde gerçekleşmiştir. Bu bilgi farkı, Selçuklu siyasi tarihinin en kritik kronolojik tuzaklarından biridir.

Step-by-Step Solution

1
Katvan Savaşı'nın (11411141) taraflarını ve sonucunu hatırla.
Savaş Büyük Selçuklu Devleti ile Moğol kökenli Karahitaylar arasında olmuş ve Selçuklu yenilmiştir.
Siyasi tarihteki dönüm noktalarını doğru eşleştirmek için temel verileri bilmek gerekir.
2
Sultan Sencer'in bu savaştaki akıbetini analiz et.
Sencer yenilgi sonrası Horasan'a (Merv) çekilmiştir, esir düşmemiştir.
KPSS düzeyinde 'esir düşme' detayları genellikle çeldirici olarak kullanılır (örn: Ankara Savaşı vs. Katvan).
3
Sultan Sencer'in esir düştüğü gerçek olayı belirle.
Sultan Sencer, 11531153 yılında vergi meselesi yüzünden isyan eden kendi halkı olan Oğuzlar tarafından esir alınmıştır.
Katvan Savaşı ile Oğuz İsyanı arasındaki kronolojik ve sebepsel farkı ayırt etmek sorunun çözüm anahtarıdır.

Key Concept

Büyük Selçuklu Devleti'nin Yıkılış Süreci ve Katvan Savaşı (11411141)

Hints

1
Sultan Sencer'in hükümdarlığı sırasında iki büyük felaket yaşanmıştır: Biri dışarıdan gelen Karahitay saldırısı, diğeri içeriden gelen Oğuz İsyanı.
2
Sultan Sencer, 11411141 yılında yenildiği savaşta esir düşmemiş, ancak devleti yönetme otoritesi ciddi yara almıştır.
3
Sencer'in esir düştüğü olay, Katvan Savaşı'ndan çok daha sonra gerçekleşen ve 'kendi halkı' tarafından yapılan bir isyandır.

Practice More

Sultan Sencer'in esir düştüğü Oğuz İsyanı'nın nedenlerini ve bu sürecin Atabeyliklerin tam bağımsızlığına etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Büyük Selçuklu Devleti Siyasi Tarihi

More questions from this topic