Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de yağış oluşum mekanizmaları; yer şekillerinin uzanış doğrultusu, hava kütlelerinin özellikleri ve Türkiye'nin bulunduğu enlem derecesi gibi faktörlerin etkisiyle şekillenmektedir.

Buna göre, Türkiye'de görülen nem ve yağış özellikleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Karadeniz kıyı kuşağında, mutlak nem oranı yüksek olan hava kütlelerinin Kuzey Anadolu Dağları boyunca yükselerek soğuması sonucunda orografik (yamaç) yağışlar meydana gelir.
  2. B
    Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer almasının bir sonucu olarak, kış mevsiminde farklı karakterdeki sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında cephesel (frontal) yağışlar görülür.
  3. C
    İç Anadolu Bölgesi'nde ilkbahar aylarında ısınan havanın dikey yönde yükselmesi, maksimum nemi azaltıp bağıl nemi artırarak konveksiyonel (yükselim) yağışların oluşmasına zemin hazırlar.
  4. Dağların denize dik uzandığı Ege kıyılarında, denizden gelen nemli hava kütleleri iç kesimlere kolayca girebildiği için bu kıyılarda orografik yağışların görülme sıklığı Karadeniz kıyılarına göre daha fazladır.Answer
  5. E
    Erzurum-Kars platosu gibi yüksek düzlüklerde, yaz başlarında artan sıcaklığın etkisiyle yükselen havanın soğuması sonucunda konveksiyonel yağışlar en yüksek seviyeye ulaşır.

Answer

Dağların denize dik uzandığı Ege kıyılarında orografik yağışların Karadeniz'e göre daha fazla olduğu ifadesi yanlıştır.
Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik uzandığı için nemli hava kütleleri bir engel (yamaç) ile karşılaşıp hızla yükselmek yerine vadi içlerinden iç kesimlere doğru ilerler. Bu durum, Ege kıyılarında orografik yağışların Karadeniz ve Akdeniz kıyılarına göre çok daha az görülmesine neden olur. Ege kıyılarında kışın görülen yağışlar daha çok cephesel kökenlidir.

Step-by-Step Solution

1
Yağış tiplerinin oluşum şartlarını analiz etme
Orografik yağışlar için dağların kıyıya paralel uzanması (Karadeniz, Akdeniz), konveksiyonel için yüzeyin ısınması (İç bölgeler), cephesel için farklı hava kütlelerinin karşılaşması (Orta Kuşak) gerekir.
Yağışın oluşabilmesi için havanın yükselerek soğuması ve bağıl nemin %100'e ulaşması şarttır.
2
Yer şekilleri ile yağış ilişkisini değerlendirme
Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik uzandığı için denizel hava iç kesimlere süzülür, keskin bir yükselme ve soğuma yaşanmaz.
Dağların kıyıya paralel uzandığı alanlarda (Karadeniz ve Akdeniz) orografik yağış ihtimali, dik uzandığı alanlara (Ege) göre çok daha yüksektir.

Key Concept

Türkiye'de Yağış Oluşum Tipleri ve Yer Şekilleri İlişkisi
Rate this question