Osmanlı siyasi tarihinde askeri unsurların sivil otoriteye doğrudan müdahale ederek kabineyi zorla değiştirmesi geleneğinin ilk somut örneği kabul edilen Bâb-ı Âli Baskını'nın mahiyeti hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Aİttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Mart Vakası sonrası padişah üzerindeki baskısını kırmak amacıyla gerçekleştirdiği bir demokratikleşme hamlesidir.
- BBalkan Savaşı'ndaki başarısızlıklar sonrası Meclis-i Mebusan'da yapılan güven oylaması sonucunda hükümetin anayasal yollarla düşürülmesi sürecidir.
- Anayasal sistemde köklü bir rejim değişikliği yaratmamasına rağmen, yürütme organının parlamento denetimi dışında silah zoruyla el değiştirmesi sonucunu doğurmuştur.Answer
- DMeşrutiyet rejiminin tamamen kaldırılarak Osmanlı hanedan otoritesinin mutlakiyetçi bir anlayışla yeniden tesis edildiği bir dönüm noktasıdır.
- EHürriyet ve İtilaf Fırkası'nın, Londra Konferansı kararlarına tepki olarak orduyu arkasına alarak başlattığı bir halk ihtilalidir.
Answer
Bâb-ı Âli Baskını, rejim değişikliği içermeyen ancak yürütme organının silah zoruyla değiştirildiği bir hükümet darbesidir.
Bâb-ı Âli Baskını, anayasal bir düzen değişikliği (rejim değişikliği) hedeflememiş, sadece mevcut hükümetin silah zoruyla istifaya zorlanıp yerine yeni bir kabinenin (Mahmut Şevket Paşa) getirilmesini sağlamıştır. Bu yönüyle parlamenter teamülleri yıkan ilk hükümet darbesidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hükümet Darbesi ve Rejim Değişikliği Ayrımı
Hints
1
Olayın bir 'hükümet darbesi' mi yoksa 'rejim değişikliği' mi olduğunu düşünün.
2
Baskın sonucunda Kâmil Paşa'nın yerine Mahmut Şevket Paşa'nın geldiğini hatırlayın; bu sadece bir kabine değişimidir.
3
Bu baskınla İttihat ve Terakki, meclis denetimini baypas ederek yönetimi silah zoruyla ele geçirmiştir.
Practice More
Bâb-ı Âli Baskını ile Mart Vakası'nı karşılaştırarak hangisinin rejim değişikliği, hangisinin hükümet değişikliği hedeflediğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s