Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde kullanılan kaynaklar; doğadaki varlık durumlarına, yenilenme hızlarına ve çevreye olan etkilerine göre 'yenilenebilir' (tüketilmeyen) ve 'yenilenemeyen' (tüketilen/fosil) kaynaklar olarak iki temel gruba ayrılır. Jeolojik süreçler sonucunda oluşan ve sınırlı bir rezerve sahip olan kaynaklar, kullanıldıkça tükenme riskine sahiptir. Buna göre, aşağıda verilen enerji kaynaklarından hangisi, doğadaki rezervi sınırlı olan ve yenilenemeyen enerji kaynakları grubu içerisinde yer almaktadır?

  1. A
    Güneş
  2. B
    Rüzgar
  3. LinyitAnswer
  4. D
    Jeotermal

Answer

Doğadaki rezervi sınırlı olan ve yenilenemeyen enerji kaynağı linyittir.
Linyit, bitkisel kalıntıların milyonlarca yıl boyunca yer altında basınç ve sıcaklık etkisiyle kömürleşmesi sonucu oluşan fosil bir yakıttır. Bu jeolojik süreç çok uzun sürdüğü için, insan ömrü veya ekonomik planlama ölçeğinde bu kaynak 'tükenebilir' ve 'yenilenemeyen' olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Enerji kaynaklarını yenilenme durumlarına göre sınıflandırın.
Kaynaklar; yenilenebilir (güneş, rüzgar, su, jeotermal, biyokütle) ve yenilenemeyen (taş kömürü, linyit, petrol, doğal gaz, nükleer) olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen 'yenilenemeyen' kategorisindeki kaynağı bulmak için temel ayrımı yapmak gerekir.
2
Seçeneklerdeki kaynakların oluşum kökenlerini inceleyin.
Linyit bir fosil yakıttır; güneş ve rüzgar atmosferik/astronomik olaylara, jeotermal ise yerin iç ısısına dayanır.
Fosil yakıtlar milyonlarca yılda oluşur ve kısa sürede kendini yenileyemez.
3
Rezerv durumuna göre doğru seçeneği belirleyin.
Linyit, çıkarıldığı havzadaki rezerv bittiğinde tekrar oluşması mümkün olmayan tükenebilir bir kaynaktır.
Yenilenemeyen kaynakların en temel özelliği belirli bir kullanım ömrüne (rezerve) sahip olmalarıdır.

Key Concept

Enerji kaynaklarının yenilenme kapasitelerine göre sınıflandırılması (Fosil vs. Alternatif Kaynaklar)

Hints

1
Fosil yakıtlar (kömür, petrol vb.) oluşumları çok uzun sürdüğü için yenilenemez kabul edilir.
2
Türkiye'de elektrik üretiminde yaygın olarak kullanılan ve yakıldığında hava kirliliğine yol açan kaynağı düşünün.
3
Seçenekler arasında sadece bir tanesi jeolojik bir zaman diliminde (3. Zaman) oluşmuş olan yer altı maden yakıtıdır.

Practice More

Linyitin Türkiye'deki en büyük rezerv alanlarını (Afşin-Elbistan gibi) ve üretim merkezlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kaynağı kullandığınızda duman/gaz çıkıp çıkmadığına (karbon salınımı) bakarak da ayrım yapabilirsiniz. Fosil yakıtlar (linyit) yanma sonucu gaz çıkarırken, yenilenebilir kaynaklar (güneş, rüzgar) temiz enerjidir.
Estimated Time:45s
Rate this question