Question

Difficulty: HardGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

Osmanlı topraklarının nüfuz ve denetim alanlarına göre taksim edildiği diplomatik müzakerelerde, bazı stratejik bölgeler için doğrudan ilhak yerine özel yönetim modelleri veya bölgesel tavizler öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıda verilen Osmanlı bölgesi ve ilgili diplomatik mutabakat eşleştirmelerinden hangisinde öngörülen paylaşım planı doğru yansıtılmamıştır?

  1. A
    Çukurova (Kilikya) ve Suriye kıyıları – Sykes-Picot Mutabakatı – Fransa'nın doğrudan denetim ve manda nüfuzuna bırakılması
  2. B
    On İki Ada ve Antalya çevresi – Londra Mutabakatı – İtalya'ya vadedilerek ittifak grubundan ayrılmasının sağlanması
  3. Kudüs ve çevresi – Sykes-Picot Mutabakatı – İtalya'nın doğrudan idari ve askerî vesayetine verilmesiAnswer
  4. D
    İzmir ve Konya havzası – Saint-Jean de Maurienne – İtalya'nın Akdeniz ve Ege'deki kazanımlarının genişletilmesi
  5. E
    Basra Körfezi ve Güney Mezopotamya – Sykes-Picot Mutabakatı – İngiltere'nin doğrudan egemenlik ve stratejik kontrolüne bırakılması

Answer

Kudüs ve çevresinin İtalya'nın doğrudan idari ve askerî vesayetine bırakıldığını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu bölge için uluslararası bir yönetim modeli öngörülmüştür.
Sykes-Picot tasarısında Orta Doğu toprakları Fransa ve İngiltere arasında paylaşılırken, kutsal yerlerin bulunduğu Kudüs ve Filistin bölgesi tek bir devletin vesayetine verilmemiş; Rusya, İngiltere ve Fransa'nın ortak mutabakatıyla 'uluslararası yönetim' alanı olarak belirlenmiştir. Bu sebeple bölgenin İtalya'nın askerî ve idari vesayetine bırakıldığını öne süren seçenek hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Gizli diplomatik mutabakatlarda yer alan bölgesel paylaşımları analiz etmek
Fransa'nın Suriye ve Kilikya'yı, İngiltere'nin Irak ve Basra'yı, İtalya'nın ise Londra ve Saint-Jean de Maurienne ile Güneybatı ve Batı Anadolu'yu talep ettiği tespit edilir.
Her bir İtilaf gücünün Osmanlı toprakları üzerindeki jeopolitik nüfuz sahalarını doğru ayrıştırmak gereklidir.
2
Kudüs ve Filistin bölgesine yönelik öngörülen statüyü değerlendirmek
Sykes-Picot Mutabakatı'nda dinî ve tarihî hassasiyetler sebebiyle Filistin/Kudüs bölgesinde uluslararası bir idare kurulmasının kararlaştırıldığı belirlenir.
Kutsal mekanların varlığı, bölgenin tek bir emperyalist gücün doğrudan ilhakına bırakılmasını engellemiştir.
3
Hatalı olan eşleştirmeyi saptamak
Kudüs'ün İtalya'ya bırakıldığı yönündeki bilginin tarihsel gerçeklerle bağdaşmadığı netleştirilir.
İtalya bu mutabakata doğrudan taraf kılınmamış, Akdeniz payı daha sonraki antlaşmalarla düzenlenmiştir.

Key Concept

Osmanlı topraklarını taksim eden gizli antlaşmaların içeriği, tarafları ve bölgelere biçilen siyasi statüler

Hints

1
Orta Doğu'daki kutsal mekanların bulunduğu bölgenin diplomatik paylaşımındaki istisnai statüyü hatırlayınız.
2
Sykes-Picot görüşmelerinde hangi stratejik ve dinî merkezin tek bir devlet yerine uluslararası bir konsorsiyuma bırakıldığını düşününüz.
3
Filistin ve Kudüs bölgesi hiçbir devletin tek başına kontrolüne bırakılmamış, uluslararası rejim öngörülmüştür.

Practice More

Gizli antlaşmaların uygulanmasını engelleyen siyasi ve diplomatik gelişmeler ile Paris Barış Konferansı'ndaki değişiklikleri inceleyiniz.

Alternative Method

Devletlerin çıkar alanlarını harita üzerinde eşleştirerek; İtalya'nın ağırlıklı olarak Güney ve Batı Anadolu'ya odaklandığını, Orta Doğu'daki paylaşımda ise Kudüs için uluslararası yönetim formülü geliştirildiğini eleme yöntemiyle bulabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question