Türkiye'de ot formasyonuna dahil olan toplulukların dikey yönde gösterdiği kuşaklar; nemlilik, sıcaklık ve bakı gibi faktörlerin birleşik etkisine bağlı olarak bölgeler arasında belirgin yükselti farklılıkları arz eder. Özellikle orman üst sınırından sonra başlayan alpin çayırlar (dağ çayırları) ile iç kesimlerdeki bozkırlar (step) arasında ekolojik ve klimatik açıdan keskin ayrım noktaları bulunmaktadır.
Buna göre, Türkiye'deki ot formasyonlarının ekolojik özellikleri ve dağılış ilkeleri göz önüne alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- Toros Dağları'nda alpin çayırların başladığı alt sınırın Kuzey Anadolu Dağları'na göre daha yüksek bir rakımda bulunması, temel olarak enlem faktörüne bağlı sıcaklık farkları ve orman üst sınırının güneyde daha yukarıya tırmanmasıyla açıklanır.Answer
- BErzurum-Kars çevresindeki yüksek platolarda görülen çayırların, İç Anadolu'daki bozkırlardan daha gür ve yaz boyunca yeşil kalmasının temel nedeni; bu bölgelerdeki çernezyom toprakların mineral yapısının bitki vejetasyon süresini sıcaklıktan daha fazla etkilemesidir.
- CBozkır formasyonuna ait geven ve çoban yastığı gibi türlerin deniz seviyesine en yakın görüldüğü alanlar Karadeniz kıyı kuşağıdır; çünkü bu alandaki yüksek nemlilik oranı ot topluluklarının dikey yönde yayılışını kolaylaştırmaktadır.
- DTürkiye'deki alpin çayırların yayılış alanlarını belirleyen tek unsur mutlak konumdur ve bu toplulukların görüldüğü her yükselti basamağında yıllık toplam yağış miktarının 2000 mm'nin üzerinde olması zorunludur.
- Eİç Anadolu'da yaygın olan antropojen bozkırlar, bölgedeki doğal vejetasyonun bir parçası olup; bu toplulukların oluşumunda yer şekillerinin engebeli yapısı ve cephesel yağışların yıl boyu devam etmesi temel faktördür.
Answer
Toros Dağları'nda alpin çayırların alt sınırının daha yüksek olması, güneydeki yüksek sıcaklıklar nedeniyle orman üst sınırının daha yukarıda bitmesiyle ilişkilidir.
Doğru seçenek, bitki örtüsü kuşaklarının dağılışında temel coğrafi prensipleri sentezler. Türkiye'nin güneyindeki Toros Dağları'nda sıcaklık değerleri enlem nedeniyle daha yüksek olduğu için orman üst sınırı (ve dolayısıyla alpin çayır başlangıç sınırı) kuzeydeki dağlara göre çok daha yüksek rakımlarda (yaklaşık 2800 m) yer alır. Bu durum bitki coğrafyasının temel bir kuralıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de bitki kuşaklarının dikey dağılımında enlem ve sıcaklık etkisi.
Hints
1
Alpin çayırların başladığı yerin, ağaçların artık yetişemediği 'orman üst sınırı' olduğunu hatırlayın.
2
Güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklığın azalmasının, ağaçların yetişebileceği maksimum yükseltiyi nasıl etkileyeceğini düşünün.
3
Toroslar'da ormanların bittiği yer (altın sınırın başladığı yer) Karadeniz'e göre daha yukarıdadır çünkü orası daha sıcaktır.
Practice More
Türkiye'de 'orman alt sınırı' ile 'orman üst sınırı'nı belirleyen temel faktörlerin (nem vs. sıcaklık) farkını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Sıcaklık farklarını kıyaslamak için 'enlem-yükselti' dengesini kullanabilirsiniz. Ekvator'a yakın yerlerde kar sınırı ve orman sınırı her zaman daha yüksektedir.
Estimated Time:2m 0s