I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından ilan edilen 14 İlke'de; galip devletlerin mağlup devletlerden toprak ve savaş tazminatı almayacağı, uluslararası gizli diplomasiye son verileceği ve Osmanlı egemenliğinde yaşayan azınlıklara kendi geleceklerini tayin etme hakkı (self-determinasyon) tanınacağı taahhüt edilmiştir.
Buna göre İtilaf Devletleri'nin, Paris Barış Konferansı'nda (1919) söz konusu ilkeleri kendi emperyalist çıkarları doğrultusunda dönüştürerek Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla hayata geçirdiği uygulamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- ASömürgecilik faaliyetlerini uluslararası meşruiyete kavuşturabilmek amacıyla 'manda ve himaye' sistemini devreye sokmaları
- BSavaş tazminatı yasağını baypas edebilmek adına yenilen devletlere 'tamirat bedeli' adı altında ağır mali yükümlülükler getirmeleri
- Osmanlı Devleti'nin tek taraflı olarak kaldırdığı kapitülasyonların feshini onaylayarak uluslararası serbest ticaret serbestisi ilkesini yürürlüğe koymalarıAnswer
- DBatı Anadolu'daki işgali haklı gösterebilmek için bölgedeki gayrimüslim nüfusun çoğunlukta olduğuna dair sahte raporları kabul etmeleri
- EGizli antlaşmaların geçersizliği kuralını gerekçe gösterip İtalya'ya daha önce vadedilen İzmir ve çevresini Yunanistan'a bırakmaları
Answer
Osmanlı Devleti'nin tek taraflı olarak kaldırdığı kapitülasyonların feshini onaylayarak uluslararası serbest ticaret serbestisi ilkesini yürürlüğe koymaları
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girerken (1914) tek taraflı olarak kaldırdığı adli, mali ve idari kapitülasyonlar İtilaf Devletleri tarafından kesinlikle kabul edilmemiştir. Paris Barış Konferansı'nda ve sonrasında imzalanan Sevr Antlaşması'nda İtilaf Devletleri, kapitülasyonların yeniden yürürlüğe konmasını ve hatta savaşta müttefik olmayan devletlerin dahi bu ayrıcalıklardan faydalanmasını şart koşmuşlardır. Dolayısıyla kapitülasyonların feshinin onaylanması söz konusu olamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İtilaf Devletleri'nin Wilson İlkeleri'ni 'Manda ve Himaye' ile 'Tamirat Bedeli' kavramlarıyla tahrif etmesi ve Osmanlı üzerindeki mali/hukuki baskıyı kapitülasyonlar yoluyla artırma politikası.
Hints
1
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı'nın ekonomik egemenliğine ve maliyesine yönelik geleneksel tutumunu (kapitülasyonlar ve Düyun-ı Umumiye) göz önünde bulundurunuz.
2
İtilaf Devletleri Wilson İlkeleri'ni reddetmemiş, kavramların isimlerini değiştirerek kendi çıkarlarına uydurmuşlardır; ancak kapitülasyonların kaldırılmasına hiçbir dönemde onay vermemişlerdir.
Practice More
Paris Barış Konferansı sonrasında İzmir'in işgaline karşı uluslararası alanda Türklerin haklılığını ortaya koyan ilk belge olan Amiral Bristol Raporu'nun içeriğini inceleyiniz.
Alternative Method
Wilson İlkeleri ile Paris Barış Konferansı kararları arasındaki kavramsal eşleştirmeyi hatırlayınız: Sömürgecilik = Manda/Himaye, Savaş Tazminatı = Onarım Bedeli, Self-Determinasyon = Sahte Nüfus Raporları.
Estimated Time:1m 30s