Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nin son döneminde, I.I. Balkan Savaşı'nın yarattığı ağır koşullar altında gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde modern anlamdaki ilk "hükümet darbesi" örneği olarak kabul edilir. Bu olayın aşağıdaki özelliklerinden hangisi, söz konusu eylemin bir "rejim değişikliği" değil, yalnızca bir "hükümet darbesi" olarak nitelendirilmesinin temel dayanağıdır?

  1. Mevcut meşrutiyet düzeni ve padişahlık makamı korunurken sadece sadrazam ve kabinesinin zorla değiştirilmesiAnswer
  2. B
    Ordunun siyasete müdahale ederek meşrutiyet rejimine son vermesi ve mutlakiyet yönetimini geri getirmesi
  3. C
    Padişah V.V. Mehmet Reşat'ın ordu tarafından tahttan indirilerek yerine başka bir hanedan üyesinin getirilmesi
  4. D
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin, Osmanlı Devleti'ndeki tüm siyasi partileri kapatarak tek partili diktatörlük kurması
  5. E
    Balkan Savaşları sırasında Edirne'nin kaybedilmesine tepki gösteren halkın başlattığı geniş çaplı bir toplumsal devrim olması

Answer

Bâb-ı Âli Baskını'nın bir hükümet darbesi sayılmasının nedeni, mevcut meşrutiyet düzenine ve padişaha dokunulmadan sadece Kâmil Paşa hükümetinin istifaya zorlanıp yerine Mahmut Şevket Paşa'nın getirilmesidir.
Bâb-ı Âli Baskını (2323 Ocak 19131913), İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Edirne'nin Bulgarlara verileceği endişesi ve I.I. Balkan Savaşı'ndaki başarısızlıkları bahane ederek gerçekleştirdiği bir eylemdir. Bu baskında padişah V.V. Mehmet Reşat tahtta kalmış, Meşrutiyet rejimi devam etmiş; sadece Kâmil Paşa hükümeti düşürülerek Mahmut Şevket Paşa hükümeti kurulmuştur. Bu nedenle olay, yönetimi temelden değiştiren bir rejim değişikliği değil, yürütme organını hedef alan bir hükümet darbesidir.

Step-by-Step Solution

1
Hükümet darbesi ve rejim değişikliği kavramlarını analiz et.
Hükümet darbesi yürütme gücünün (kabine) değişmesidir; rejim değişikliği ise yönetim biçiminin (meşrutiyetten cumhuriyete veya mutlakiyete) değişmesidir.
Sorunun kökünde yatan temel ayrımı anlamak için gereklidir.
2
Bâb-ı Âli Baskını'nın sonuçlarını incele.
Sadrazam Kâmil Paşa silah zoruyla istifa ettirilmiş, yerine İttihatçıların desteklediği Mahmut Şevket Paşa gelmiştir.
Olayın somut siyasi çıktısını belirlemek için gereklidir.
3
Olayın anayasal çerçevesini kontrol et.
II.II. Meşrutiyet rejimi devam etmiş, anayasa askıya alınmamış ve padişah makamında kalmıştır.
Rejim değişikliği iddiasını çürütmek için gereklidir.

Key Concept

Hükümet Darbesi (Bâb-ı Âli Baskını) ve Rejim Değişikliği Ayrımı

Hints

1
Bir olayın 'rejim değişikliği' sayılması için devletin yönetim şeklinin (Cumhuriyet, Monarşi vb.) değişmesi gerekir.

Practice More

31 Mart Vakası ile Bâb-ı Âli Baskını'nı; nedenleri, hedefleri ve sonuçları bakımından karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Estimated Time:50s
Rate this question