Question

Difficulty: HardTürkiye'de Madenler

Anadolu levhasının farklı jeolojik devirlerde geçirdiği tektonik süreçler ve volkanik faaliyetler, yer altı kaynaklarının hem tür çeşitliliğini hem de mekansal dağılımını etkilemiştir. Ekonomik bir değer olarak madenlerin işletilmesi ise sadece varlıklarına değil, rezerv verimliliklerine ve sanayideki kullanım kapasitelerine de bağlıdır.

Türkiye'deki madenlerin ekonomik potansiyeli ve kullanım alanları dikkate alındığında, aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bor mineralleri; dünya rezervlerinin yaklaşık %72'sine sahip olduğumuz, cam, seramik, jet yakıtı ve nükleer sanayi gibi geniş bir alanda kullanılan stratejik bir kaynaktır.
  2. B
    Mermer; Türkiye'nin doğal taş ihracatında ilk sırada yer alan, kalkerlerin (kireçtaşı) yüksek sıcaklık ve basınç altında başkalaşmasıyla oluşan bir madendir.
  3. Demir; ağır sanayinin temel girdisi olup Sivas (Divriği) ve Malatya (Hekimhan) çevresindeki yataklar sayesinde Türkiye'nin iç talebinin tamamı yerli üretimle karşılanabilmektedir.Answer
  4. D
    Krom; paslanmaz çelik üretiminde ve metal kaplamacılığında kullanılan, Elazığ (Guleman) ve Muğla (Fethiye) çevresinde yoğunlaşan önemli bir ihraç madenidir.
  5. E
    Boksit; alüminyumun hammaddesi olup hafifliği ve dayanıklılığı nedeniyle uçak ve otomobil sanayisinde tercih edilen, Konya-Seydişehir'de hem çıkarımı hem de işlenmesi yapılan bir madendir.

Answer

Demir yataklarının iç talebin tamamını karşıladığı bilgisi yanlıştır; Türkiye sanayisi için ciddi oranda demir cevheri ithalatı yapılmaktadır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Türkiye, demir cevheri üretiminde Sivas-Divriği ve Malatya-Hekimhan gibi önemli yataklara sahip olsa da, gelişmiş demir-çelik sanayisinin (İskenderun Demir-Çelik, Erdemir, Kardemir) ihtiyacını tek başına karşılayamaz. Türkiye, demir cevheri ihtiyacının yarısından fazlasını ithalat yoluyla temin etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki madenlerin rezerv durumlarını analiz et.
Bor ve mermer gibi madenlerde Türkiye'nin dünya çapında bir potansiyeli olduğu ve ihracatın güçlü olduğu görülür.
Madenlerin ekonomik değerini belirlemek için yerli üretim ile sanayi tüketimi arasındaki dengeyi bilmek gerekir.
2
Demir madeninin üretim ve tüketim verilerini karşılaştır.
Sivas ve Malatya ana üretim merkezleri olsa da, İskenderun, Ereğli ve Karabük'teki ağır sanayi tesislerinin hammadde ihtiyacı yerli üretimden çok daha fazladır.
Sanayileşme hızı, yer altı kaynaklarının çıkarım hızını geçtiğinde dışa bağımlılık oluşur.
3
Hatalı ifadeyi belirle.
Demir cevherinde 'iç talebin tamamının karşılandığı' ifadesinin yanlış olduğu sonucuna ulaşılır.
Türkiye, demir-çelik üretiminde dünyada ilk 10'da yer almasına rağmen hammadde (demir cevheri ve hurda demir) bakımından dışa bağımlı bir ülkedir.

Key Concept

Maden Rezervi ve Sanayi İhtiyacı Dengesi

Hints

1
Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşları olan demir-çelik fabrikalarının hammadde kaynağını düşünün.
2
Bir madenin rezerv bakımından zengin olması, sanayideki devasa tüketimi her zaman karşılayacağı anlamına gelmez.
3
Demir cevheri, Türkiye'nin dış ticaretinde önemli bir ithalat kalemidir.

Practice More

Demir-çelik fabrikalarının (Ereğli, Karabük, İskenderun) kuruluş yerlerinin nedenlerini (enerji vs. ulaşım) tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question