1923 Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde, İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin 'etabli' (yerleşik) sayılarak mübadele dışı tutulması kararlaştırılmıştır. Ancak iki ülke arasında 'etabli' kavramının tanımı üzerine çıkan uyuşmazlıklar, ilişkilerin gerilmesine ve sorunun Milletler Cemiyeti ile Lahey Adalet Divanı'na taşınmasına neden olmuştur. 10 Haziran 1930 tarihinde imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu kriz sona erdirilmiştir.
Buna göre, 1930 Ankara Antlaşması'nın 'etabli' sorununa getirdiği ve uyuşmazlığı kesin olarak bitiren temel çözüm yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİstanbul Rumları ve Batı Trakya Türklerinin de din esasına göre zorunlu mübadeleye tabi tutulması
- Yerleşik sayılma kriterinin '30 Ekim 1918' tarihli ikamet kaydı şartından vazgeçilerek, mevcut nüfusun fiili durumunun esas alınmasıAnswer
- CMübadele kriterinin 'din' esasından çıkarılarak 'etnik köken' ve 'konuşulan dil' esasına dayandırılması
- DMilletler Cemiyeti'nin bölgede yaptığı halk oylaması (plebisit) sonucuna göre yeni yerleşim alanlarının belirlenmesi
- ESorunun çözümünün Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olması şartına bağlanarak ertelenmesi
Answer
Yerleşik sayılma kriterinin 30 Ekim 1918 tarihli ikamet kaydı şartından vazgeçilerek, mevcut nüfusun fiili durumunun esas alınması
Etabli uyuşmazlığının temel nedeni Türkiye'nin 30 Ekim 1918 tarihinden önce İstanbul'da kayıtlı olma şartını aramasıydı. 1930 Ankara Antlaşması ile bu katı tarih ve kayıt şartı kaldırılmış, bölgedeki Rum ve Türk nüfusun yerleşme niyetine ve fiili durumuna bakılarak hepsi 'yerleşik' kabul edilmiştir. Bu genişletici yorum uyuşmazlığı bitirmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Kriteri Değişimi
Hints
1
Etabli sorunu, Lozan'da belirlenen istisnaların 'kimleri' kapsadığı tartışmasından doğmuştur.
2
Türkiye'nin savunduğu '30 Ekim 1918 öncesi kayıtlı olma' şartı çözümün önündeki en büyük hukuki engeldi.
3
1930 Ankara Antlaşması ile tarih kısıtlaması terk edilerek o anki fiili durumun kabul edilmesi krizi çözmüştür.
Practice More
1930 yılındaki bu yakınlaşmanın ardından Yunan Başbakanı Venizelos'un Türkiye ziyareti ve 1934 Balkan Antantı süreçlerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s