Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye'de yer şekillerinin oluşum ve değişim süreçlerinde etkili olan erozyon ve heyelan olaylarının nedenleri, sonuçları ve dağılışları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Heyelanlar genellikle killi tabakaların suya doygun hale gelmesiyle kütle halinde gerçekleşen yer değiştirmelerken, erozyon toprağın verimli üst tabakasının dış kuvvetlerce süpürülmesidir.Answer
  2. B
    İç Anadolu Bölgesi'nde erozyonun şiddetli olmasının temel sebebi, bölgenin mutlak konumu nedeniyle yıllık yağış miktarının yetersiz olması ve bitki örtüsünün cılız kalmasıdır.
  3. C
    Karadeniz Bölgesi'nde heyelanların ilkbahar mevsiminde yoğunlaşması, bölgede bu dönemde etkili olan konveksiyonel (yükselim) yağışların toprağı ağırlaştırmasıyla açıklanır.
  4. D
    Akarsu erozyonunun engellenmesi amacıyla meraların ıslah edilmesi, kıyı bölgelerimizdeki delta ovalarının büyüme hızını artırarak tarımsal potansiyeli yükseltir.
  5. E
    Harita üzerinde düzlükleri ile bilinen Şanlıurfa ve çevresi, killi toprak yapısı ve dik yamaçları nedeniyle Türkiye'de heyelan riskinin en yüksek olduğu alanların başında gelir.

Answer

Heyelanların killi yapı ve su doygunluğu ile kütle halinde gerçekleştiğini, erozyonun ise toprağın üst kısmının aşınması olduğunu belirten ifade doğrudur.
Heyelanlar genellikle killi tabakaların suya doygun hale gelmesi ve yer çekimi etkisiyle kütle halinde yer değiştirmesi şeklinde tanımlanır. Erozyon ise toprağın verimli üst tabakasının dış kuvvetlerce (akarsu, rüzgar) aşındırılıp taşınmasıdır. Doğru seçenek bu iki mekanizmayı tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon ve heyelan kavramlarını tanımlayın.
Erozyon dış kuvvetlerin (su, rüzgar) etkisiyle toprağın üst kısmının taşınmasıdır; heyelan ise yer çekimiyle toprağın kütle halinde kaymasıdır.
Süreçlerin mekanik farklarını anlamak, seçenekleri doğru değerlendirmeyi sağlar.
2
Seçeneklerdeki iklimsel ve coğrafi nedenleri analiz edin.
Karadeniz'deki heyelanların temel tetikleyicisinin kar erimeleri, İç Anadolu'daki erozyonun ise özel konum şartları olduğu saptanır.
Hatalı neden-sonuç ilişkilerini (mutlak konum, yağış tipi vb.) elemek için gereklidir.
3
Erozyon ve delta oluşumu arasındaki bağlantıyı kontrol edin.
Erozyon azalırsa sediment taşınımı azalır, bu da delta oluşumunu yavaşlatır.
Dış kuvvetlerin birbiriyle olan etkileşimini doğru yorumlamak gerekir.

Key Concept

Erozyon ve Heyelan Mekanizmaları ile Türkiye Dağılışı

Practice More

Erozyon ve heyelan farklarını daha iyi anlamak için Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin toprak yapılarını ve eğim özelliklerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question