Question

Difficulty: MediumErozyon ve Heyelan

Türkiye’nin yer şekillerinin gelişim sürecinde erozyon ve heyelan olayları, topoğrafyanın şekillenmesinde farklı mekanizmalarla rol oynar. Bu iki doğal afet türü ve Türkiye'deki etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Heyelan oluşumunda killi tabakaların suyu emerek kayganlaşması ve eğimin fazla olması temel etkendir; erozyonda ise bitki örtüsünün yoksunluğu toprağın dış kuvvetlerce süpürülmesine yol açar.Answer
  2. B
    Eğimli yamaçlarda yoğun ağaçlandırma çalışmaları yapılması, heyelan riskini tamamen ortadan kaldıran en kesin ve maliyetsiz koruma yöntemidir.
  3. C
    Toprak erozyonu Türkiye'de en şiddetli Karadeniz Bölgesi'nde görülürken, heyelan olaylarına kuraklığın etkisiyle en çok Güneydoğu Anadolu'da rastlanır.
  4. D
    Heyelanların dağılışı üzerinde sadece eğim ve yağış etkilidir; tabakaların uzanış doğrultusu veya bakı durumunun bu olay üzerinde herhangi bir etkisi bulunmaz.
  5. E
    Nadas yönteminin uygulanması ve meralarda erken otlatma yapılması, erozyon şiddetini azaltarak toprak tabakasının korunmasına yardımcı olur.

Answer

Heyelan oluşumunda killi tabakaların suyu emerek kayganlaşması ve eğimin fazla olması temel etkendir; erozyonda ise bitki örtüsünün yoksunluğu toprağın dış kuvvetlerce süpürülmesine yol açar.
Heyelan (kütle hareketi), killi yapının suyu emip ağırlaşması ve kayganlaşmasıyla tetiklenir. Erozyon ise toprağın üst katmanının bitki örtüsü korumasından mahrum kalmasıyla rüzgar veya yüzeysel akışla taşınmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Erozyon ve heyelan kavramlarını tanımla.
Erozyon, toprağın dış kuvvetlerce (su, rüzgar) süpürülmesidir; heyelan ise toprağın veya ana kayanın kütle halinde kaymasıdır.
İki olayın mekanizmasını anlamak, nedenlerini ayırt etmeyi sağlar.
2
Nedenleri analiz et.
Heyelanda kil, eğim ve aşırı yağış; erozyonda ise bitki örtüsü kaybı ve kuraklık ön plandadır.
Türkiye'deki bölgesel dağılımı (Karadeniz vs. İç Anadolu) açıklayan temel faktör budur.
3
Korunma yöntemlerini değerlendir.
Ağaçlandırma heyelanı her zaman durdurmaz ama erozyonu büyük oranda önler.
Sık yapılan akademik bir hatayı (misconception) elemek için gereklidir.

Key Concept

Erozyon ve Heyelan Farkları
Estimated Time:1m 15s
Rate this question