Anayasası’nda yer alan "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." maddesiyle Türk devletinin yönetim şeklinin "Cumhuriyet" olacağı fiilen kabul edilmiş olsa da, bu durumun resmî bir rejim tanımına kavuşması ve uygulamadaki aksaklıkların giderilmesi ancak Ekim ’teki anayasa değişikliğiyle mümkün olmuştur. Bu süreçte yaşanan "Ekim Bunalımı" (hükûmetin kurulamaması) cumhuriyetin ilanını hızlandırmıştır.
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte "Meclis Hükümeti Sistemi"nden "Kabine Sistemi"ne geçilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Yürütme gücünün işleyişini hızlandırarak hükûmet bunalımlarını önlemek ve devlet başkanlığı makamını belirginleştirmekAnswer
- BToplumdaki ayrıcalıklı sınıfları kaldırarak kanun önünde tam eşitliği ve sosyal adaleti sağlamak
- CEkonomik bağımsızlığı sağlamak amacıyla yerli malı kullanımını ve milli sermaye birikimini teşvik etmek
- DDin ve devlet işlerini birbirinden ayırarak hukuk sistemini modern ve laik bir yapıya kavuşturmak
- EMilli Mücadele'nin askeri safhasını tamamlayarak uluslararası alanda tam bağımsızlığı tescil ettirmek
Answer
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Kabine Sistemi'ne geçilmesinin temel gerekçesi, yürütme işleyişini hızlandırmak, hükûmet bunalımlarını çözmek ve devlet başkanlığı makamını tanımlamaktır.
Cumhuriyetin ilanı öncesinde uygulanan Meclis Hükümeti Sistemi'nde, hükûmetin her bir üyesi meclis tarafından bireysel olarak seçiliyordu. Bu durum sonbaharında hükûmet kurulamamasına (Ekim Bunalımı) yol açmıştır. Cumhuriyetin ilanıyla geçilen Kabine Sistemi, Başbakan'ın bakanlarını seçmesini ve Cumhurbaşkanı'nın onayına sunmasını sağlayarak bu krizi çözmüş, devlet başkanlığı makamını (Cumhurbaşkanlığı) resmileştirerek yürütmeye hız kazandırmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Meclis Hükümeti Sistemi'nden Kabine Sistemi'ne geçiş (Cumhuriyetçiliğin kurumsallaşması)
Hints
1
yılında yaşanan "hükûmet bunalımı" (Ekim Bunalımı) sırasında devletin bir başkanının olmaması sorunu nasıl çözülmüş olabilir?
2
Meclis Hükümeti Sistemi'nde bakanların tek tek seçilmesi süreci mi yoksa bir listenin onaylanması (Kabine) mı daha hızlıdır?
3
Cumhuriyetin ilanıyla sadece rejim adı konmamış, aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturularak yürütmedeki başsızlık giderilmiştir.
Practice More
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte ilk Cumhurbaşkanı, ilk Başbakan ve ilk Meclis Başkanı'nın kimler olduğunu inceleyerek güçler ayrılığına geçişin ilk adımlarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s