Türkiye'de yer şekillerinin oluşum ve değişim süreçlerinde etkili olan heyelan (kütle hareketleri) ve erozyon olayları; oluşum mekanizmaları, etkiledikleri katman derinliği ve zamansal dağılışları açısından belirgin farklara sahiptir. Buna göre, özellikle killi litolojinin ve belirgin bir rölyefin bulunduğu sahalar dikkate alındığında, heyelan ve erozyon süreçleri arasındaki ayrım ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Heyelanların oluşumunda bakı faktörüne bağlı olarak güney yamaçlarda erken başlayan kar erimeleri killi yapıların direncini düşürerek kütle hareketini tetiklerken; erozyon süreci daha çok yüzeydeki bitki örtüsünün kaybıyla toprağın üst kısmının süpürülmesidir.Answer
- BHeyelan riskini minimize etmek için dik yamaçlarda yapılacak yoğun ağaçlandırma çalışmaları en temel çözüm iken; erozyonla mücadelede sadece drenaj kanallarının açılması ve istinat duvarı yapılması yeterli kabul edilmektedir.
- CDoğu Karadeniz Bölümü'nde heyelanların yoğun olarak görülmesinin ana nedeni bölgedeki şiddetli rüzgar erozyonuyken; İç Anadolu'da erozyonun temel nedeni tabakaların eğime paralel uzanmasıdır.
- DErozyon süreci ana kayanın parçalanarak tüm horizonlarıyla birlikte kütle halinde yer değiştirmesi olarak tanımlanırken; heyelan sadece toprağın en üstünde yer alan organik katmanının aşınmasıdır.
- EBakı etkisinden dolayı Türkiye'de kuzey yamaçlar güneş ışınlarını daha dik aldığı için bu yamaçlardaki kar erimeleri, heyelanların Karadeniz'in güney yamaçlarında daha sık görülmesine neden olur.
Answer
Heyelanların oluşumunda bakı faktörüne bağlı kar erimeleri ve killi litoloji derin kütle hareketlerini tetiklerken; erozyon, bitki örtüsü yoksunluğuyla ilişkili yüzeysel bir süpürülme sürecidir.
Heyelanlar; killi litolojinin eğimle birleştiği yerlerde, özellikle ilkbaharda kar erimelerinin (bakı etkisiyle güney yamaçlarda daha erken) suyu tabakaya sızdırması sonucu derinlemesine gerçekleşir. Erozyon ise rüzgar veya su etkisiyle toprağın en üst horizonunun süpürülmesidir ve derin bir kütle hareketi değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Heyelan ve Erozyon Arasındaki Mekanik ve Faktörel Farklar
Practice More
Karadeniz'deki heyelanların mevsimsel dağılımı ile İç Anadolu'daki erozyonun şiddetlendiği dönemleri karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s