Question

Difficulty: HardTürkiye'de Ulaşım Sistemleri

Türkiye'nin morfolojik yapısı incelendiğinde, dağların uzanış doğrultusunun ulaşım ağlarının hem yönünü hem de yapım maliyetlerini doğrudan etkilediği görülür. Özellikle kıyı bölgeleri ile iç kesimler arasındaki bağlantıda, dağların kıyıya paralel uzandığı alanlarda tünel ve viyadük ihtiyacı artarken, dağların kıyıya dik uzandığı veya çöküntü alanlarının bulunduğu yerlerde ulaşım daha kolay sağlanır.

Buna göre, aşağıdaki güzergâhların hangisinde yapılacak olan bir kara yolu projesinde, yer şekillerinden kaynaklanan birim maliyetin (tünel, yarma ve viyadük ihtiyacı bakımından) diğerlerine göre daha düşük olması beklenir?

  1. A
    Muğla – Denizli
  2. Manisa – UşakAnswer
  3. C
    Hopa – Artvin
  4. D
    Sinop – Boyabat
  5. E
    Mersin – Karaman

Answer

Manisa – Uşak güzergâhı, Ege Bölgesi'ndeki dağların kıyıya dik uzanması sonucu oluşan doğal koridorlar sayesinde en düşük yapım maliyetine sahiptir.
Doğru cevap olan Manisa ile Uşak arasındaki güzergâh, Ege Bölgesi'nin graben sistemleri üzerinde yer alır. Dağlar bu bölgede denize dik uzandığı için kıyıdan iç kesimlere gidildikçe doğal bir koridor oluşur. Bu durum, yol yapımı sırasında tünel, viyadük veya derin yarmalara olan ihtiyacı minimuma indirerek birim maliyeti düşürür.

Step-by-Step Solution

1
Dağların uzanış yönünü analiz etme
Türkiye'de dağlar genel olarak Doğu-Batı yönünde uzanır.
Maliyetin düşük olması için yolun dağların arasından veya graben ovalarından geçmesi gerekir.
2
Bölgelerin kıyı-iç kesim ilişkisini değerlendirme
Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar kıyıya paralel (engelleyici), Ege'de ise diktir (kolaylaştırıcı).
Paralel uzanan dağlar, iç kesimle bağlantı kurmak için tünel ve geçit kullanımını zorunlu kılar.
3
Seçeneklerdeki özel yer şekillerini inceleme
Manisa-Uşak hattı Gediz grabeni üzerinden ilerlerken, Muğla-Denizli hattı Menteşe dağlık yöresinden geçer.
Ege'nin genelinde ulaşım kolay olsa da Menteşe Yöresi gibi istisnai alanlarda engebe ve maliyet yüksektir.

Key Concept

Dağların Uzanış Yönünün Ulaşıma Etkisi

Hints

1
Türkiye'de dağların kıyıya göre uzanış yönünün (paralel veya dik) ulaşım maliyetlerini nasıl değiştirdiğini düşünün.
2
Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında iç kesimlere ulaşmak için neden çok sayıda tünel yapıldığını, Ege'de ise neden daha az ihtiyaç duyulduğunu hatırlayın.
3
Ege Bölgesi'nde graben ovaları (Gediz, Büyük Menderes gibi) ulaşım için doğal birer yol görevi görür. Ancak Menteşe Yöresi'ndeki istisnaya dikkat edin.

Practice More

Türkiye'deki önemli geçitleri (Zigana, Gülek, Belen, Çubuk) ve bunların hangi şehirleri bağladığını harita üzerinde çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question