Question

Difficulty: HardBuzul Şekilleri

Türkiye'de yer şekillerinin oluşumunda buzulların etkisi, ülkenin orta kuşakta yer alması nedeniyle oldukça sınırlıdır. Ancak Kuvaterner (44. Jeolojik Zaman) buzullaşması döneminde iklimin soğumasıyla birlikte kalıcı kar sınırı deniz seviyesine doğru alçalmıştır. Bu alçalmanın seviyesi enlem ve nemlilik faktörlerine bağlı olarak bölgeden bölgeye farklılık göstermiştir. Örneğin; Kuzey Anadolu Dağları'nda bu sınır 2000−2200 metreye2000-2200 \text{ metreye} kadar inerken, Toroslar ve Batı Anadolu'da genellikle 2500 metrenin2500 \text{ metrenin} üzerinde kalmıştır.

Buna göre, aşağıdaki dağlardan hangisi, yükseltisi 2000 metrenin2000 \text{ metrenin} üzerinde olmasına rağmen bulunduğu konumdaki kalıcı kar sınırının altında kalması nedeniyle üzerinde Kuvaterner dönemine ait buzul şekilleri barındırması beklenemez?

  1. A
    Kaçkar Dağları
  2. B
    Uludağ
  3. C
    Sultan Dağları
  4. D
    Bolkar Dağları
  5. Aydın DağlarıAnswer

Answer

Aydın Dağları, zirve yükseltisi 2159 metre2159 \text{ metre} olmasına rağmen, bulunduğu coğrafi konumdaki (Batı Anadolu) Kuvaterner kalıcı kar sınırının (2500 m2500 \text{ m}) altında kaldığı için buzul şekillerine ev sahipliği yapmaz.
Aydın Dağları'nın en yüksek zirvesi olan Beydağ 2159 metredir2159 \text{ metredir}. Ancak Türkiye'nin batı ve güney kesimlerinde Kuvaterner buzullaşması döneminde dahi kalıcı kar sınırı 2500 metrenin2500 \text{ metrenin} altına inmediği için bu kütlede buzul aşındırma veya biriktirme şekilleri oluşmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kuvaterner buzullaşmasının Türkiye üzerindeki etkisini ve kar sınırı farklarını analiz et.
Kuzey Anadolu'da sınır 2000−2200 m2000-2200 \text{ m}, Güney/Batı'da ise 2500−2700 m2500-2700 \text{ m} civarındadır.
Enlem ve nemlilik farkı, kalıcı kar sınırının kuzeyde daha alçak, güneyde daha yüksek olmasına neden olur.
2
Seçeneklerdeki dağların yükseltilerini ve bulundukları bölgelerdeki limitleri karşılaştır.
Kaçkar (3932>20003932 > 2000), Uludağ (2543>22002543 > 2200), Sultan (2610>24002610 > 2400) ve Bolkar (3524>25003524 > 2500) sınırın üzerindedir. Aydın Dağları (2159<25002159 < 2500) sınırın altındadır.
Bir dağda buzul şekli oluşması için zirvenin, o bölgedeki paleo-kar sınırını aşması zorunludur.

Key Concept

Buzul şekillerinin oluşumunda 'Kalıcı Kar Sınırı' ve 'Yükselti' ilişkisi; enlem etkisine bağlı bölgesel değişim.
Rate this question