Question

Difficulty: HardDağılma Dönemi (1792-1922)

Osmanlı Devleti'nin 18331833 yılında Rusya ile imzaladığı Hünkar İskelesi Antlaşması, "Boğazlar Meselesi"ni ilk kez uluslararası bir sorun haline getirmiş ve Avrupalı devletlerin yoğun baskısı sonucunda 18411841 Londra Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanmasına giden süreci başlatmıştır.

Hünkar İskelesi Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, İngiltere ve Fransa'nın çıkarlarını doğrudan tehdit ederek Boğazlar üzerindeki mevcut statünün uluslararası bir konferansla yeniden belirlenmesi talebine yol açmıştır?

  1. A
    Osmanlı Devleti'ne bir saldırı olması durumunda Rusya'nın askeri yardım göndermesi
  2. Savaş durumunda Osmanlı'nın, Rusya'nın talebiyle Boğazları batılı devletlerin savaş gemilerine kapatmasıAnswer
  3. C
    Antlaşmanın geçerlilik süresinin 88 yıl olarak belirlenmesi
  4. D
    Osmanlı Devleti'nin Boğazlar üzerinde egemenlik haklarını tek başına kullandığı son antlaşma olması
  5. E
    Karadeniz'in tüm devletlerin ticaret gemilerine açık tutulacağının garanti edilmesi

Answer

Savaş durumunda Osmanlı'nın, Rusya'nın talebiyle Boğazları batılı devletlerin savaş gemilerine kapatması maddesi, Rusya'ya sağladığı stratejik avantaj nedeniyle Boğazlar Meselesi'ni uluslararası bir sorun haline getirmiştir.
Hünkar İskelesi Antlaşması'nın gizli maddesine göre; Rusya bir saldırıya uğrarsa Osmanlı Devleti, Çanakkale Boğazı'nı diğer devletlerin savaş gemilerine kapatacaktır. Bu madde, Boğazları Rusya için bir güvenlik kalkanı haline getirirken İngiltere ve Fransa'nın Akdeniz'deki çıkarlarını doğrudan tehdit etmiş, böylece mesele ikili bir ilişkiden çıkıp uluslararası bir konferansın (1841 Londra) konusu haline gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Hünkar İskelesi Antlaşması'nın içeriğini analiz et.
Antlaşmanın Osmanlı ile Rusya arasında bir savunma ittifakı olduğu ve gizli bir maddesi bulunduğu görülür.
Sorunun kökenindeki tehdit unsurunu belirlemek için antlaşma maddelerine bakılmalıdır.
2
Gizli maddenin Avrupa güçler dengesi üzerindeki etkisini değerlendir.
Rusya'nın bir savaş durumunda Boğazları diğer devletlerin savaş gemilerine kapattırma hakkı almasının, İngiltere ve Fransa'nın Akdeniz güvenliğini tehlikeye attığı saptanır.
Avrupalı devletlerin neden statü değişikliği istediğini anlamak için stratejik tehdit analizi yapılmalıdır.
3
1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile bağlantı kur.
1833'teki bu tek taraflı avantajın, 1841'de Boğazların 'uluslararası' bir statüye kavuşturulmasıyla ortadan kaldırıldığı sonucuna varılır.
Meselenin gelişim sürecindeki neden-sonuç ilişkisini doğrulamak gerekir.

Key Concept

Hünkar İskelesi Antlaşması ve Boğazlar Meselesi'nin Uluslararası Boyut Kazanması
Estimated Time:2m 0s
Rate this question