Türkiye'de dış kuvvetlerin etkisiyle gerçekleşen toprak kayıpları ve kütle hareketleri üzerine yapılan bir araştırmada aşağıdaki karşılaştırma tablosu hazırlanmıştır:
| Özellik | Erozyon | Heyelan |
|---|---|---|
| Gerçekleşme Hızı | Yavaş ve uzun süreli | Ani ve kısa süreli |
| Mekanizma | Toprağın üst kısmının süpürülmesi | Toprak ve kayaların kütlece kayması |
| Etki Derinliği | Yüzeyel (Birkaç santimetre) | Derin (Ana kayaya kadar) |
Bu tabloya ve genel coğrafi bilgilere göre, erozyon ve heyelan olaylarını birbirinden ayıran temel farklar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Erozyonun temelinde toprağın dış kuvvetlerce taşınması, heyelanın temelinde ise yer çekimine bağlı kütle hareketi yer alır.Answer
- BHeyelan olayını önlemek için en etkili ve yeterli yöntem çıplak arazileri ağaçlandırmaktır.
- CErozyon sadece Karadeniz Bölgesi'nde görülürken, heyelan sadece İç Anadolu Bölgesi'nde gerçekleşir.
- DHer iki olay da toprağın sadece en üstteki verimli kısmını etkileyerek tarımsal verimi düşürür.
- EErozyonun temel nedeni aşırı yağışlar ve eğim iken, heyelanın temel nedeni bitki örtüsünün tahrip edilmesidir.
Answer
Erozyonun temelinde toprağın dış kuvvetlerce taşınması, heyelanın temelinde ise yer çekimine bağlı kütle hareketi yer aldığı ifadesi doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, bu iki olayın temel bilimsel ayrımını yapmaktadır: Erozyon dış kuvvetler (su, rüzgar) tarafından toprağın yavaşça taşınmasıdır; heyelan ise yer çekimi etkisiyle toprağın bir bütün olarak (kütlece) yer değiştirmesidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon (yüzey süpürülmesi) ile Heyelan (kütle hareketi) arasındaki temel mekanizma farkı.
Hints
1
Erozyonun 'süpürülme', heyelanın ise 'kayma' olduğunu hatırlayın.
2
Bir olayda toprak taneleri tek tek taşınırken (erozyon), diğerinde toprak bir blok olarak hareket eder (heyelan).
3
Heyelanın en temel tetikleyicisinin aşırı yağış ve yer çekimi olduğunu, erozyonun ise bitki örtüsü olmayan yerlerde rüzgar ve sel sularıyla gerçekleştiğini düşünerek farkı bulun.
Practice More
Heyelanın Karadeniz'de, erozyonun ise İç Anadolu'da neden daha yaygın olduğunu iklim ve bitki örtüsü üzerinden araştırın.
Estimated Time:50s