Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Tarım

Türkiye'de tarım-sanayi entegrasyonu çerçevesinde, bazı ürünlerin üretim alanları ile işleme tesisleri arasındaki mesafe oldukça kısadır. Bu durum genellikle hammaddenin hasat edildikten sonra hızla bozulabilir olmasıyla (fiziksel özellikler) açıklanırken; bazı ürünlerde ekim alanının sınırlandırılması veya belirli merkezlerde toplanması, nakliye maliyetlerinden ziyade idari kararlar, kalite standardizasyonu ve pazar dengesi gibi faktörlerle ilişkilidir.

Buna göre, aşağıdaki ürünlerden hangisinin Türkiye'deki ekim alanının coğrafi dağılışı üzerinde, 'ürünün fiziksel özelliklerinden kaynaklanan işleme aciliyeti' (bozulma riski) temel belirleyici unsur değildir?

  1. A
    Şeker Pancarı
  2. B
    Çay
  3. TütünAnswer
  4. D
    Domates (Salça ve konserve sanayii için)
  5. E
    Haşhaş

Answer

Türkiye'de tütün ekim alanlarının sınırlandırılmasında temel neden, ürünün çabuk bozulması gibi fiziksel bir zorunluluk değil, devletin kalite kontrolü ve pazar dengesini sağlama politikasıdır.
Tütün, hasat edildikten sonra kurutma işleminden geçtiği için fiziksel yapısı itibarıyla dayanıklı bir üründür ve bozulmadan uzak fabrikalara sevk edilebilir. Türkiye'de tütün ekim alanlarının belirli bölgelerle (Ege, Karadeniz, Güneydoğu Anadolu'nun bazı kısımları) sınırlı kalmasının asıl nedeni, Türk tütününün dünya piyasasındaki kalitesini korumak, markalaşmış bölgeler dışındaki kalitesiz üretimi engellemek ve devletin stok yönetimini (pazar dengesini) kontrol altında tutmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Hammaddenin bozulma riski ile fabrika konumu arasındaki ilişkiyi analiz etme
Şeker pancarı, çay ve konserve hammaddelerinin (sebze) hasat sonrası hızla bozulduğu için fabrikaya yakın olma zorunluluğu olduğu belirlenir.
Tarımsal sanayide yer seçimi ilkelerini ayırt etmek için gereklidir.
2
Tütünün fiziksel özelliklerini ve taşıma koşullarını değerlendirme
Tütünün kurutularak depolanabildiği ve bozulmadan taşınabildiği, dolayısıyla fabrikaya yakınlık zorunluluğunun fiziksel değil ekonomik/idari olduğu görülür.
Ürünün teknik özelliklerinin idari kararlardan farkını anlamak için gereklidir.
3
Devlet politikalarının ekim alanı üzerindeki etkisini karşılaştırma
Tütünün ekim alanlarının daraltılmasının temel sebebinin 'kaliteyi korumak' ve 'arz-talep dengesini sağlamak' olduğu saptanır.
KPSS müfredatındaki 'Devlet Kontrolündeki Ürünler' ve gerekçelerini sentezlemek için gereklidir.

Key Concept

Tarımsal Sanayi ve Devlet Politikası İlişkisi

Hints

1
Hangi ürünün fabrikasının tarlaya uzak olması ürünün yapısını bozmaz?
2
Kurutulmuş bir tarım ürünü ile taze işlenmesi gereken bir ürünü kıyaslayın.
3
Tütün fabrikaları (sigara fabrikaları) Samsun, İzmir, Manisa, İstanbul, Tokat ve Malatya gibi illerde toplanmıştır; oysa şeker fabrikaları neredeyse her üretim bölgesine dağılmıştır.

Practice More

Devlet kontrolündeki diğer ürünleri (kenevir, pirinç, şeker pancarı) ve her birinin kontrol edilme gerekçesini bir tablo halinde çalışınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question