Question

Difficulty: HardMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

1982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisap) ile bu sıfata bağlı yetkilerin fiilen kullanılması (ifa) arasındaki hukuki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Milletvekilliği sıfatı, kural olarak İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen tutanağın (mazbata) adaya teslim edildiği an itibarıyla hukuken kazanılır.
  2. B
    Ant içme (yemin), milletvekilliği sıfatını kuran bir işlem değil; kazanılmış olan unvanın getirdiği 'yasama yetkilerini kullanma' imkanını doğuran bir şart işlemdir.
  3. Milletvekili seçilen ancak henüz TBMM Genel Kurulunda ant içmemiş olan bir kişi, Anayasa'nın 8383. maddesinde düzenlenen yasama dokunulmazlığından yararlanamaz.Answer
  4. D
    Ant içmekten imtina eden (kaçıran) bir milletvekili, TBMM Genel Kurul çalışmalarına katılamaz, komisyonlarda görev alamaz ve oylamalarda oy kullanamaz.
  5. E
    Ant içme metni Anayasa'nın 8181. maddesinde lafzi olarak düzenlenmiş olup, bu metnin dışına çıkılması durumunda yemin hukuken geçersiz sayılır.

Answer

Milletvekili seçilen kişinin ant içmeden önce yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağı yönündeki ifade hatalıdır; çünkü dokunulmazlık yeminle değil, mazbata ile kazanılan sıfatla başlar.
Yasama dokunulmazlığı, Anayasa uyarınca 'milletvekilliği sıfatının' bir sonucudur. Yerleşik parlamento hukuku ilkeleri ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, milletvekilliği sıfatı mazbatanın (tutanak) alınmasıyla kazanılır. Dolayısıyla, bir milletvekili henüz Meclis Genel Kuruluna gelip yemin etmemiş olsa bile, mazbatasını aldığı andan itibaren yasama dokunulmazlığı zırhına bürünür ve yargılanması ancak Meclis kararıyla dokunulmazlığının kaldırılmasına bağlı olur.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirleme.
Milletvekilliği sıfatı (unvanı), İl Seçim Kurulu'nun mazbatayı düzenleyip adaya vermesiyle kazanılır.
Seçim sonuçlarının resmileşmesiyle kişi artık halkın temsilcisi sıfatını hukuken iktisap eder.
2
Milletvekilliği sıfatına bağlı hakların kapsamını analiz etme.
Yasama dokunulmazlığı ve özlük hakları (maaş/tahsisat hak edişi) sıfatın kazanılmasına bağlıdır.
Bu haklar kişiyi değil, temsil makamını koruduğu için yemin töreninden bağımsız olarak mazbata anında başlar.
3
Ant içme işleminin hukuki niteliğini tanımlama.
Ant içme, sadece 'yasama faaliyetlerine fiilen katılım' (ifa) için gerekli bir şart işlemdir.
Anayasa 8181. madde uyarınca yemin etmeyen vekil oy kullanamaz ancak vekillik sıfatı devam eder.

Key Concept

Milletvekilliği Sıfatının İktisabı (Mazbata) vs. İfası (Yemin) Ayrımı

Hints

1
Milletvekilliği unvanını kazanmak (sıfatı almak) ile bu unvanın yetkilerini (oy kullanmak gibi) kullanmak farklı hukuki anlara tabidir.
2
Mazbata (tutanak) unvanı başlatırken, yemin sadece faaliyetleri başlatır. Dokunulmazlık bir 'unvan' sonucudur.
3
Mazbatasını alan bir milletvekili henüz Ankara'ya gelmeden yolda bir suçla itham edilse, yemin etmediği için tutuklanabilir mi? Cevap hayır, çünkü dokunulmazlık mazbatayla başlar.

Practice More

Milletvekilliğinin sona erme hallerini ve hangi hallerde Parlamento Kararı, hangi hallerde yargı kararı gerektiğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question