Mısır coğrafyasında hüküm süren Tolunoğulları, Akşitler ve Eyyubiler'de geleneksel Türk veraset anlayışı olan 'ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır' ilkesi uygulanmıştır. Buna karşın yılında kurulan Memlük Devleti'nde (Kölemenler) 'en güçlü komutanın sultan olma hakkına sahip olduğu' özgün bir yönetim modeli benimsenmiştir. Memlükler'deki bu veraset sistemi değişikliğinin aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olduğu savunulamaz?
- Yönetme yetkisinin (kut), İslamiyet öncesinden gelen bir gelenekle sadece belirli bir ailenin kanını taşıyanlara ait görülmesiAnswer
- BTaht kavgalarının geleneksel hanedan çekişmelerinden ziyade, ordudaki farklı 'askerî klikler' arasında yaşanması
- CHükümdar değişikliklerinin, Mısır'da kurulan diğer Türk-İslam devletlerine oranla çok daha sık gerçekleşmesi
- DDevletin siyasi ömrünün, Tolunoğulları ve Akşitler gibi 'hükümdar ailesi ile halkı farklı kökenden' olan devletlere göre daha uzun olması
- ENüfuzlu ordu komutanlarının (emirlerin) siyasi otorite üzerinde ve sultanın belirlenmesinde en etkili aktör haline gelmesi
Answer
Yönetme yetkisinin (kut) sadece belirli bir ailenin kanını taşıyanlara ait görülmesi, Memlükler'deki 'en güçlü komutanın sultan olması' sistemiyle bağdaşmaz.
Memlükler'de uygulanan 'en güçlü komutanın hükümdar olması' anlayışı, Türk devlet geleneğindeki 'kut' inancının sadece belirli bir aileye (hanedana) ait olması kuralını bozmuştur. Bu sistemde yönetme yetkisi kan bağıyla değil, askerî güç ve liyakatle elde edildiği için yönetimin tek bir ailede toplanması kuralı bu devlet için geçerli değildir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Memlük Veraset Sistemi ve Türk Devlet Geleneğinden Kopuş
Hints
1
Mısır'daki ilk Türk devletlerinde hükümdarlık babadan oğula geçerken Memlükler'de durumun neden farklı olduğunu düşünün.
2
Türk devletlerinde 'Kut' inancı yönetme yetkisinin tanrı tarafından belirli bir aileye verildiğine inanılmasıdır. Memlükler'deki 'en güçlü komutan' kuralı bu inançla çelişir mi?
3
Memlükler'in resmi adının 'Devlet-i Aliyye-i Türkiyye' olduğunu ve yönetimde tek bir hanedanın değil, farklı ailelerden gelen başarılı komutanların yer aldığını hatırlayın.
Practice More
Memlükler'in bu farklı veraset sisteminin, Osmanlı Devleti ile olan siyasi rekabetine ve Yavuz Sultan Selim'in Mısır Seferi sonrasındaki halifelik devrine etkilerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s