Examkin

Question

Difficulty: Very hardXX. Yüzyıl Başlarında Dünya

19181918 yılında Türkistan'da başlayan ve 19211921 yılında Enver Paşa'nın katılımıyla askeri bir disiplin kazanmaya çalışan Basmacı Hareketi'nin, Sovyet Rusya karşısında kesin bir başarı elde edemeyerek zamanla zayıflamasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

  1. A
    Bölgedeki yerel korbaşılar ve aşiret liderleri arasındaki siyasi çekişmeler ile merkezi bir komuta kademesinin tam olarak oluşturulamaması
  2. B
    Sovyet yönetiminin 19211921 yılında Afganistan ile dostluk antlaşması imzalayarak hareketin güneyden gelen lojistik ve askeri destek yollarını büyük ölçüde kapatması
  3. C
    Bolşevik yönetiminin, hareketin toplumsal desteğini kırmak amacıyla Türkistan'da bazı dini vakıfları iade etmesi ve şeriat mahkemelerinin çalışmasına geçici olarak izin vermesi
  4. D
    Basmacı liderlerinin, Rusya Halkları Hakları Bildirgesi'nde yer alan "ulusların kendi kaderini tayin hakkı" ilkesinin gerçekte uygulanmayacağını ancak askeri baskılar arttığında fark etmeleri
  5. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti'nin, Moskova Antlaşması hükümleri uyarınca bölgeye Kızıl Ordu ile koordineli çalışacak profesyonel bir askeri heyet göndermesiAnswer

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) Basmacı Hareketi'ni bastırmak amacıyla Sovyetlerle iş birliği yaparak askeri heyet gönderdiği iddiası tarihsel olarak yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, TBMM'nin Moskova Antlaşması gereği Basmacı Hareketi'ni bastırmak için askeri heyet gönderdiğini iddia etmektedir. Oysa TBMM, kendi varlık mücadelesi içinde Sovyetlerle pragmatik bir dostluk kurmuş, ancak Türkistan'daki olaylara doğrudan ve karşı cephede askeri müdahil olmamıştır. Bu seçenek, Türkiye'nin dış politikası ile Türkistan'daki olayların birbirine yanlış şekilde eklemlendiği bir tarihsel hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Basmacı Hareketi'nin doğasını analiz etme
Hareketin Türkistan'da Sovyet yayılmacılığına karşı yerel liderler (korbaşılar) tarafından başlatılan bir bağımsızlık mücadelesi olduğu saptanır.
Hangi faktörlerin başarısızlığa neden olduğunu anlamak için hareketin temel yapısı bilinmelidir.
2
Sovyetlerin askeri ve diplomatik taktiklerini değerlendirme
Sovyetlerin hem askeri teknolojik üstünlüğü hem de Afganistan gibi komşularla imzaladığı antlaşmalarla hareketi izole ettiği görülür.
Dış destek eksikliğinin ve diplomatik baskının etkisini ölçmek için gereklidir.
3
Hareket içindeki liderlik ve ideoloji sorunlarını inceleme
Enver Paşa'nın geniş kapsamlı (Pan-Türkist) idealleri ile yerel korbaşıların bölgesel hedefleri arasındaki uyumsuzluğun birliği bozduğu fark edilir.
Başarısızlığın iç nedenlerini teşhis etmek için kritiktir.
4
TBMM ve Sovyet Rusya ilişkilerini kontrol etme
TBMM ve Sovyetler arasında 19211921 Moskova Antlaşması ile bir ittifak kurulsa da bu ittifakın kapsamı Anadolu'daki mücadele ile sınırlıdır; TBMM'nin Türkistan'daki direnişi bastırmak için aktif askeri destek vermesi söz konusu değildir.
Uluslararası ilişkilerdeki yanlış bir çıkarımı (misconception) elemek için son adımdır.

Key Concept

Basmacı Hareketi'nin Başarısızlık Nedenleri ve Dönemin Diplomatik Dengeleri

Hints

1
Basmacı Hareketi'nin başarısızlık nedenlerini düşünürken iç bölünmüşlük, dış destek eksikliği ve Sovyetlerin kurnazca taktiklerine odaklanın.

Practice More

Bu konuyu pekiştirmek için 19211921 Moskova Antlaşması'nın maddelerini ve Türkiye-Sovyet ilişkilerinin Türk dünyasına etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

XX. Yüzyıl Başlarında Dünya

More questions from this topic