Question

Difficulty: HardÇanakkale Cephesi

Gelibolu Yarımadası'nda 1915 yılı boyunca cereyan eden kara çarpışmaları; Osmanlı ordusunun taktiksel savunma başarısının yanı sıra uluslararası diplomaside yeni ittifakların ve siyasi dengelerin şekillenmesinde belirleyici olmuştur.

Çanakkale Cephesi'ndeki askerî gelişmeler ve bu gelişmelerin ulusal ile uluslararası alandaki yansımaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

  1. A
    Gelibolu'daki direniş sayesinde İtilaf donanması ve amfibi birlikleri Boğaz tabyalarını etkisiz hale getirememiş, böylece Rusya'ya Boğazlar yoluyla lojistik ve askerî destek ulaştırılması kesin olarak engellenmiştir.
  2. B
    Kazanılan zafer sonrasında Balkanlar'da tereddüt yaşayan Bulgaristan İttifak cephesinde savaşa katılmış, böylece Osmanlı Devleti ile Almanya ve Avusturya-Macaristan arasında kesintisiz demir yolu ulaşımı kurulmuştur.
  3. Türk ordusunun kazandığı bu savunma başarısı üzerine İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını taksim etme planlarından vazgeçmiş, 1915 Londra ve Sykes-Picot gibi gizli paylaşım tasarılarını yürürlükten kaldırmıştır.Answer
  4. D
    19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal'in Arıburnu ve Conkbayırı hatlarında birliklerini sevk ve idaredeki inisiyatifi, İtilaf kuvvetlerinin stratejik tepeleri ele geçirmesini önlemiş ve kendisine Anafartalar Grup Komutanlığı yolunu açmıştır.
  5. E
    Çanakkale savunmasında yükseköğrenim görmüş çok sayıda subay, tıbbiyeli ve mektepli gencin şehit düşmesi, sonraki yıllarda Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu kadrolarının yetişmiş insan gücü ihtiyacında derin bir boşluk yaratmıştır.

Answer

İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarını taksim etme planlarından vazgeçtiğini ve gizli antlaşmaları yürürlükten kaldırdığını öne süren ifade
Çanakkale Cephesi'nde kazanılan büyük zafer, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni kısa sürede savaş dışı bırakma planını bozmuş olsa da İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarını paylaşma projelerinden vazgeçmemiştir. Bilakis İtilaf Devletleri, İtalya'yı İttifak bloğundan koparıp kendi yanlarına çekebilmek için Çanakkale Muharebeleri devam ederken 1915 Londra Antlaşması'nı imzalamış, ardından 1916 yılında Orta Doğu'yu taksim eden Sykes-Picot Antlaşması'nı yapmışlardır. Dolayısıyla İtilaf Devletleri'nin paylaşım tasarılarından vazgeçtiğini ve gizli antlaşmaları kaldırdığını belirten yargı tamamen yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Çanakkale Cephesi'nin askeri ve diplomatik sonuçlarını uluslararası antlaşmalar çerçevesinde analiz etmek
Çanakkale Zaferi'nin Osmanlı Devleti'nin ömrünü uzattığı ve İtilaf Devletleri'nin planlarını aksattığı, ancak onların paylaşım emellerini sonlandırmadığı belirlenir.
İtilaf Devletleri savaşı lehlerine çevirebilmek ve yeni müttefikler (özellikle İtalya) kazanabilmek amacıyla Çanakkale Muharebeleri devam ederken ve sonrasında gizli antlaşmalar yapmaya devam etmiştir.
2
1915 Londra ve 1916 Sykes-Picot antlaşmalarının içeriğini ve zamanlamasını değerlendirmek
Gizli antlaşmaların Çanakkale Muharebeleri esnasında (1915 Londra) ve hemen ertesinde (1916 Sykes-Picot) imzalandığı, dolayısıyla bu tasarıların iptal edilmeyip tam aksine derinleştirildiği tespit edilir.
İtilaf Devletleri Osmanlı topraklarının paylaşımını savaş süresince aralarında imzalanan gizli protokollerle netleştirmiştir.
3
Diğer seçeneklerde verilen ulusal ve uluslararası sonuçların doğruluğunu teyit etmek
Rusya'ya yardımın engellenmesi, Bulgaristan'ın İttifak safına geçişi, Mustafa Kemal'in Anafartalar Grup Komutanlığına yükselmesi ve mektepli nüfus kaybının doğurduğu sosyodemografik sonuçlar tarihsel olgularla doğrulanır.
Çanakkale Cephesi hem askeri kariyerler hem uluslararası bloklaşmalar hem de toplumsal yapı üzerinde kalıcı etkiler bırakmıştır.

Key Concept

Çanakkale Cephesi'nin Askerî, Siyasi ve Diplomatik Sonuçları ile Gizli Antlaşmalar İlişkisi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question