Türkiye'de Pleistosen dönemine ait buzul izleri üzerinde yapılan araştırmalar; sirk gölleri ve buzul vadilerinin alt sınırlarının Kaçkar Dağları'nda metre, Erciyes'te metre, Cilo Dağları'nda ise metre civarında olduğunu göstermektedir. Ayrıca dağların kuzey ve güney yamaçları arasında buzul aşınım şiddeti ve kalıcılığı bakımından belirgin bir asimetri saptanmıştır.
Bu bilgiler ve Türkiye'nin fiziki coğrafya özellikleri dikkate alındığında, Türkiye'nin buzul topoğrafyası hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- AKuzey yamaçlarda buzul şekillerinin daha derin ve belirgin olması; bakı faktörüne bağlı olarak güneşlenme süresinin azlığı ve düşük sıcaklıkların buzulları korumasıyla ilişkilidir.
- BKaçkar Dağları'nda buzul sınırının daha güneydeki kütlelere göre alçak seviyelerden başlaması; enlem etkisinin yanı sıra yüksek nemliliğin kalıcı kar sınırını aşağı çekmesinin bir sonucudur.
- CTürkiye'de buzul topoğrafyasının alt sınırının batıdan doğuya doğru gidildikçe yükselmesi; enlem etkisinden ziyade karasallığın şiddetlenerek nem azlığına bağlı kar sınırını yukarı çekmesiyle açıklanır.
- DCilo ve Ağrı gibi dağların çok yüksek olması; Pleistosen döneminde oluşan sirk ve vadi gibi eski izlerin günümüzde dahi aktüel (güncel) buzullarla aynı sahada bulunmasına olanak tanımıştır.
- Marmara Bölgesi'nin kuzeyinde yer alan Yıldız Dağları; enlem avantajı ve Karadeniz etkisiyle sirk ve moren gibi buzul şekillerinin 1000 metre seviyelerinde görüldüğü temel sahalardır.Answer
Answer
Marmara Bölgesi'nin kuzeyindeki Yıldız Dağları'nda buzul şekillerinin görüldüğü ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan Yıldız Dağları ile ilgili ifade yanlıştır çünkü bu dağların yükseltisi (yaklaşık m), Pleistosen dönemindeki Türkiye kalıcı kar sınırının (yaklaşık - m) çok altındadır. Bu nedenle bölgede sirk veya vadi buzulu gibi aşındırma şekilleri oluşmamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buzul Sınırı ve Yükselti İlişkisi
Hints
1
Türkiye'de buzul izleri için dağların Pleistosen dönemindeki kalıcı kar sınırı olan - metreyi aşması gerektiğini hatırlayın.
2
Marmara Bölgesi'ndeki Yıldız Dağları'nın ortalama yükseltisinin diğer yüksek dağ kütleleriyle (Kaçkar, Cilo) kıyaslandığında ne kadar düşük olduğunu düşünün.
3
Yıldız Dağları'nın en yüksek noktası Mahya Dağı'dır ve yüksekliği sadece metredir; bu yükseklik buzul oluşumu için yeterli değildir.
Practice More
Farklı bölgelerdeki dağların (Uludağ, Erciyes, Cilo) buzullaşma sınırlarını bir Türkiye haritası üzerinde işaretleyerek görselleştirin.
Alternative Method
Sadece yükselti verilerine bakarak; 1000 metre civarındaki bir dağın, Türkiye'nin hiçbir yerinde Pleistosen kar sınırını aşamayacağını bilmek soruyu doğrudan çözdürür.
Estimated Time:2m 0s