Examkin

Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

Lozan Barış Konferansı sürecinde imzalanan 30 Ocak 1923 tarihli "Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi"nde geçen "etabli" (yerleşik) kavramı, taraflar arasında uzun süren diplomatik bir krize yol açmıştır. Özellikle İstanbul'daki Rumların hangilerinin değişim dışı tutulacağı konusundaki bu uyuşmazlık, 1930 yılına kadar Türk-Yunan ilişkilerini savaşın eşiğine getirmiştir.

Buna göre, 10 Haziran 1930'da imzalanan Ankara (Ahali) Antlaşması ile bu sorunun kesin olarak çözülmesini sağlayan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul'daki Rumların ve Batı Trakya'daki Türklerin, şehre yerleşme tarihlerine bakılmaksızın "yerleşik" kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Mübadele edilecek nüfusun belirlenmesinde din esası yerine milliyet esasına geçilmesinin kararlaştırılması
  3. C
    Etabli uyuşmazlığının çözümü için konunun Milletler Cemiyeti bünyesindeki bir hakem heyetine devredilmesi
  4. D
    Sadece 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkesi'nden önce İstanbul'a yerleşen Rumların değişim dışı tutulması
  5. E
    Fener Rum Patrikhanesi'nin İstanbul dışına çıkarılması karşılığında Rumların yerleşik sayılması

Answer

İstanbul'daki Rumlar ile Batı Trakya'daki Türklerin, şehre ne zaman geldiklerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) kabul edilerek mübadele dışı tutulmasıdır.
1930 Ankara Antlaşması'nın özü, 'yerleşiklik' tartışmasına son vermektir. Taraflar, İstanbul'daki Rumların ve Batı Trakya'daki Türklerin şehre geliş tarihleri ne olursa olsun 'etabli' sayılmasını kabul ederek sorunu siyasi bir feragatle çözmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Sorunun kaynağını belirle.
1923 Mübadele Sözleşmesi'ndeki '30 Ekim 1918'den önce gelenler yerleşiktir' şartı uyuşmazlığın temelidir.
Yunanistan daha fazla Rum'u İstanbul'da tutmak isterken, Türkiye sözleşmedeki tarih şartına uyulmasını savunmuştur.
2
Uluslararası girişimleri değerlendir.
Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı teknik bir çözüm üretememiştir.
Konu hukuki bir tanımdan öte, egemenlik ve nüfus dengesiyle ilgili siyasi bir krizdir.
3
1930 Ankara (Ahali) Antlaşması'nın getirdiği çözümü analiz et.
Türkiye ve Yunanistan, tarih şartını tamamen kaldırarak mevcut durumdaki herkesin yerleşik sayılmasında uzlaşmıştır.
Bu adım, Balkan Antantı'na giden yolda Türk-Yunan dostluğunun başlamasını sağlamıştır.

Key Concept

1930 Ankara (Ahali) Antlaşması ve Etabli Kriterinin Esnetilmesi

Hints

1
Sorun, Lozan'daki mübadele sözleşmesinde yer alan 'tarih' kısıtlamasından kaynaklanıyordu.
2
1930'daki çözümde, iki ülke de karşılıklı taviz vererek 'geliş tarihine bakmama' kararı almıştır.
3
Bu antlaşma sayesinde Venizelos Türkiye'yi ziyaret etmiş ve Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermiştir.

Practice More

Bu antlaşmanın Türk-Yunan dostluğunu başlatarak hangi bölgesel ittifakın kurulmasına zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz (Balkan Antantı).
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

More questions from this topic