Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Dağları

Türkiye'nin sahip olduğu sıradağ kuşakları; uzanış doğrultuları, yükselti basamakları ve oluşum mekanizmalarıyla ülkenin ikliminden ulaşımına, bitki örtüsünden yerleşme dokusuna kadar pek çok faktörü doğrudan etkiler. Bu etkiler ve dağların genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Batı Anadolu'daki horst kütlelerinin (dağların) kıyı çizgisine dik uzanması, denizel etkinin iç kesimlere sokulmasına ve kıyı ile iç kesim arasındaki sıcaklık farkının azalmasına olanak tanımıştır.
  2. Kuzey Anadolu Dağları'nda orman üst sınırı; nemliliğin ve yağışın daha fazla olduğu kuzey yamaçlarda, bakı etkisinde kalan güney yamaçlara göre daha yüksek bir seviyeden geçer.Answer
  3. C
    Menteşe Yöresi'ndeki dağlar, Batı Anadolu'daki genel uzanışın aksine kıyıya paralel bir konumda olduğu için bölgede kıyı ile iç kesim arasındaki ulaşım güçleşmiş ve liman hinterlandı daralmıştır.
  4. D
    Toros Dağları'nın orta ve batı kesimlerinde yer alan kütlelerin büyük bir kısmı kireç taşlarından (kalker) oluştuğu için bu dağlar üzerinde karstik aşınım ve birikim şekillerine yaygın olarak rastlanır.
  5. E
    Doğu Anadolu'da yer alan Ağrı, Tendürek, Süphan ve Nemrut gibi volkanik dağlar, bölgedeki bir fay hattı boyunca doğrusal bir hat üzerinde sıralanarak oluşmuşlardır.

Answer

Kuzey Anadolu Dağları'nda orman üst sınırının kuzey yamaçlarda daha yüksek olduğu bilgisi yanlıştır; orman üst sınırını sıcaklık (bakı) belirlediği için güney yamaçlarda daha yüksektir.
Türkiye'de dağların kuzey yamaçları (özellikle Karadeniz'de) daha fazla yağış aldığı için orman 'alt' sınırı deniz seviyesine kadar iner. Ancak ormanın yetişebileceği en yüksek sınırı (orman üst sınırı) belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Bakı etkisiyle güney yamaçlar daha sıcak olduğu için, ormanlar güney yamaçlarda kuzey yamaçlara göre daha yüksek seviyelere kadar çıkabilir. Dolayısıyla kuzey yamaçlarda orman üst sınırının daha yüksek olduğu bilgisi coğrafi prensiplerle çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Dağların iklim ve bitki örtüsü üzerindeki etkilerini analiz et.
Dağların denize göre konumu nemliliği, güneşe göre konumu (bakı) ise sıcaklığı etkiler.
Bitki örtüsü kuşaklarını belirleyen temel iki faktör nem ve sıcaklıktır.
2
Orman alt ve üst sınırlarını belirleyen kriterleri karşılaştır.
Orman alt sınırı nemliliğe, orman üst sınırı ise sıcaklığa bağlıdır.
Bir yer ne kadar nemliyse orman o kadar alçaktan (deniz seviyesinden) başlar; ne kadar sıcaksa o kadar yükseğe tırmanabilir.
3
Kuzey Anadolu Dağları'ndaki yamaç farklarını değerlendir.
Kuzey yamaçlar daha nemli (alt sınır düşük), güney yamaçlar ise daha sıcak/bakı yönlüdür (üst sınır yüksek).
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için güney yamaçlar güneş ışınlarını daha dik açıyla alır.
4
Seçeneklerdeki bilgilerin doğruluğunu test et.
Kuzey yamaçlarda orman üst sınırının daha yüksek olduğu ifadesinin bilimsel olarak hatalı olduğu görülür.
Sıcak olan yamaç güney yamaçtır ve ağaçlar orada daha yüksek irtifalara kadar yaşayabilir.

Key Concept

Bitki örtüsü sınırlarının (alt ve üst sınır) nemlilik ve sıcaklık faktörlerine göre dağılımı
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Dağları

More questions from this topic