Question

Difficulty: HardTürk Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Dönemler

Atatürk dönemi Türk dış politikasında 19301930 yılı, diplomatik önceliklerin değiştiği bir 'stratejik eşik' olarak kabul edilir. Bu tarihten itibaren Türkiye, Lozan Antlaşması'ndan kalan sorunları ikili görüşmelerle çözme (bilateralizm) odaklı politikasından ziyade, ağırlık merkezini bölgesel ve küresel ittifaklara kaydırmıştır.

Türkiye'nin dış politikadaki bu yönelim değişikliğinin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Lozan Antlaşması'yla çözülemeyen Musul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti aracılığıyla Türkiye lehine sonuçlanması üzerine İngiltere ile kurulan stratejik ortaklık
  2. B
    Fransa ile yaşanan Yabancı Okullar meselesinin askeri bir çatışmaya dönüşme riski üzerine Batı dünyasından tamamen kopma kararı alınması
  3. İtalya ve Almanya gibi revizyonist devletlerin yayılmacı politikalarına karşı mevcut statükoyu koruma ve kolektif güvenlik sistemine dahil olma zorunluluğuAnswer
  4. D
    Sovyet Rusya'nın Boğazlar üzerindeki hak iddialarından vazgeçmesi üzerine dış politikadaki denge stratejisinin sonlandırılarak sadece Doğu Bloku'na yönelinmesi
  5. E
    Misak-ı Millî sınırları dışındaki Türk topluluklarıyla siyasi ve askeri birleşmeyi hedefleyen yayılmacı bir dış politika anlayışının benimsenmesi

Answer

İtalya ve Almanya gibi revizyonist devletlerin yayılmacı politikalarına karşı mevcut statükoyu koruma ve kolektif güvenlik sistemine dahil olma zorunluluğu
Atatürk dönemi dış politikası iki ana safhadan oluşur. 192319301923-1930 yılları arasında temel amaç, Lozan'dan kalan pürüzleri (Nüfus mübadelesi, borçlar, yabancı okullar vb.) çözerek bağımsızlığı tescil etmekti. 19301930 yılından sonra ise dünyada 'Revizyonist' (mevcut sınırları ve düzeni değiştirmek isteyen) güçlerin (İtalya ve Almanya) yarattığı savaş tehdidi artmıştır. Türkiye bu tehdide karşı 'Statükocu' (mevcut durumu koruyan) bir tavır alarak kolektif güvenlik örgütlerine ve bölgesel paktlara dahil olmuştur. Bu durum 'Yurtta Sulh, Cihanda Sulh' ilkesinin aktif bir uygulamasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dönem Analizi
192319301923-1930 arası dönem 'Lozan'ın Tasfiyesi' (sorunların çözümü), 193019391930-1939 arası dönem ise 'Kolektif Güvenlik' dönemidir.
Dış politikanın hangi şartlar altında değiştiğini anlamak için kronolojik kırılmaları belirlemek gerekir.
2
Uluslararası Konjonktür İncelemesi
19301930'lu yıllarda İtalya'nın 'Bizim Deniz' (Mare Nostrum) politikası ve Almanya'nın silahlanması dünya barışını tehdit etmeye başlamıştır.
Türkiye'nin güvenliğini tehdit eden dış faktörleri tanımlamak, izlenen 'ittifak' politikasının nedenini açıklar.
3
Kavram Eşleştirmesi
Türkiye, sınırlarını korumak (statükoyu savunmak) için Milletler Cemiyeti (19321932), Balkan Antantı (19341934) ve Sadabat Paktı (19371937) gibi çok taraflı yapılarla 'kolektif güvenlik' sağlamıştır.
İzlenen politikaların 'Statükoculuk' ve 'Gerçekçilik' ilkeleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu teyit etmek gerekir.

Key Concept

Statükoculuk ve Kolektif Güvenlik (1930-1939 Dönemi)

Hints

1
19301930 öncesi dönemde Türkiye daha çok 'geçmişten kalan hesapları' (Lozan pürüzlerini) kapatmaya çalışıyordu.
2
19301930'lu yıllarda İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Akdeniz'deki tehditkâr söylemleri Türkiye'yi yalnızlıktan kurtulmaya ve ittifaklar kurmaya zorlamıştır.
3
Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne davet edilmesi (19321932), bu dönemdeki barışçıl ve mevcut sınırları korumaya yönelik (statükocu) tutumunun bir sonucudur.

Practice More

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın üye ülkelerini ve hangi devletlerin yayılmacılığına karşı kurulduğunu tekrar ederek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Dönemleri şu anahtar kelimelerle kodlayabilirsiniz: 1923-30 = 'Sorunları Çözme/Tasfiye', 1930-39 = 'Barışı Koruma/İttifaklar'. Seçeneklerde bu dönemsel farkı aramak sizi doğru cevaba götürecektir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question