Question

Difficulty: HardLaiklik

33 Mart 19241924 tarihinde kabul edilen kanunla Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmış; yerine Başbakanlığa bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Bu düzenlemenin, devletin yönetim yapısında ve laiklik ilkesinin uygulanmasında sağladığı en temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Din işlerinin kabine (hükümet) düzeyinde temsiline son verilerek yürütme organının tamamen dünyevileştirilmesiAnswer
  2. B
    Vakıf mülklerinin hazineye devredilerek devletçi ekonomi modelinin tüm toplumsal kurumlarda hakim kılınması
  3. C
    Medreselerin yönetiminin yeni kurulan Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredilerek eğitimde tekliğin sağlanması
  4. D
    Şeyhülislamlık makamının yetkilerinin yargı organlarına devredilerek hukuk sisteminin dinsel otoriteye bağlanması
  5. E
    İlmiye sınıfının devlet protokolündeki imtiyazlı konumunun yasalarla güvence altına alınması

Answer

Din işlerinin kabine düzeyinde temsiline son verilerek yürütme organının dünyevileştirilmesi
Doğru cevap, din işlerinin hükümet yapısından (kabineden) çıkarılmasını vurgulayan seçenektir. Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti'nin bakanlık statüsünden çıkarılıp 'Başkanlık' yapısına dönüştürülmesi, din işlerinin siyasetin günlük işleyişinden ve hükümetin siyasi kararlarından ayrıştırılmasını sağlamış, böylece devletin en üst icra organı olan kabine tamamen laik bir yapıya bürünmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Eski sistemin idari yapısını analiz etmek
Osmanlı Devleti'nde Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti bir bakanlık statüsündeydi ve bakanlar kurulunda yer alıyordu.
Kurumun statüsü, dinin devlet yönetimi ve siyaset içindeki ağırlığını belirler.
2
Yapılan yasal değişikliğin niteliğini belirlemek
Bakanlık (Vekâlet) kaldırılarak yerine Başbakanlığa bağlı, icracı olmayan bir 'Başkanlık' kurulmuştur.
Bu değişim, din hizmetlerini bir kamu hizmeti olarak tanımlarken, dinin siyasi karar alma mekanizmasından ayrılmasını sağlar.
3
Sonucu laiklik ilkesiyle ilişkilendirmek
Yürütme organı (hükümet) dini unsurlardan arındırılarak rasyonel ve dünyevi bir yapıya kavuşmuştur.
Laikliğin sadece din-devlet ayrımı değil, aynı zamanda idarenin dünyevileşmesi olduğu gerçeğine dayanır.

Key Concept

İdari Laikleşme (Kurumsal Ayrışma)

Hints

1
'Vekâlet' kelimesinin eski dilde 'Bakanlık' anlamına geldiğini düşünün.
2
Bir bakanlığın kaldırılıp yerine bir başkanlık kurulması, o konunun hükümet politikalarından ayrılmasına neden olur.
3
Bu düzenleme ile din işleri icracı bir bakanlık olmaktan çıkarılmış, başbakanlığa bağlı bir genel müdürlük/başkanlık düzeyine çekilerek siyasetin dışına itilmiştir.

Practice More

Bu inkılapla aynı gün (33 Mart 19241924) gerçekleştirilen diğer iki büyük laikleşme adımını (Halifeliğin kaldırılması ve Tevhid-i Tedrisat) birlikte analiz edin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics