Question

Difficulty: Very hardMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

1982 Anayasası’nın milletvekilliği sıfatının kazanılması ve ant içmeye ilişkin hükümleri ile yerleşik parlamento hukuku ilkeleri bir arada değerlendirildiğinde; bir milletvekilinin seçimlerin ardından İl Seçim Kurulu’ndan tutanağını (mazbata) almasıyla birlikte kazandığı hukuki statüye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milletvekilliği sıfatı tutanağın düzenlenmesiyle kazanıldığından, bu andan itibaren kişi 'milletvekilliği ile bağdaşmayan işler' yasağına tabi olur.
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, kişinin TBMM Genel Kurulu’nda ant içip görevine fiilen başlamasından bağımsız olarak, tutanağın düzenlendiği andan itibaren başlar.
  3. C
    Bu kişi, henüz ant içmemiş olsa dahi, Anayasa'nın 80. maddesi uyarınca seçildiği bölgeyi değil, bütün milleti temsil etme sıfatını haizdir.
  4. D
    Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatını hukuken 'kuran' (kurucu) bir işlem olmayıp, bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerinin kullanılabilmesi için öngörülen bir şarttır.
  5. Ant içmeyen bir milletvekili, sadece Genel Kurul çalışmalarına katılamaz; ancak kanun teklifi verme veya Meclis araştırması açılmasını isteme gibi bireysel yasama yetkilerini kullanabilir.Answer

Answer

Ant içmeyen bir milletvekilinin kanun teklifi verme veya Meclis araştırması isteme gibi bireysel yasama yetkilerini kullanabileceğini belirten ifade yanlıştır.
Türk parlamento hukukunda 'milletvekili sıfatının kazanılması' ile 'yasama yetkilerinin kullanılması' birbirinden ayrılmıştır. Mazbatasını alan kişi milletvekilliği sıfatını (ve buna bağlı dokunulmazlık, özlük hakları, milleti temsil sıfatı gibi hakları) derhal kazanır. Ancak TBMM İçtüzüğü ve Anayasa uyarınca, ant içmedikçe hiçbir yasama faaliyetinde bulunamaz. Kanun teklifi imzalamak, soru önergesi vermek veya Meclis denetim yollarına başvurmak 'yasama yetkisinin ifası' kapsamında olduğu için, ant içmeyen bir vekil bu yetkileri kullanamaz.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbata (tutanak) ile kazanılır.
Anayasa ve yerleşik içtihatlara göre 'iktisap' (kazanma) anı mazbataya bağlıdır.
2
Ant içme işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, sıfatı kazanan milletvekilinin bu sıfata bağlı 'yasama yetkilerini' kullanabilmesi (ifa) için bir ön şarttır.
Ant içmeyen milletvekili yasama faaliyetlerine katılamaz.
3
Yasama faaliyetlerinin kapsamını değerlendir.
Genel Kurul'da söz söylemek ve oy kullanmanın yanı sıra; kanun teklifi vermek, soru önergesi sunmak veya Meclis araştırması/soruşturması istemek de yasama faaliyetidir.
Bu yetkiler milletvekilliği sıfatının 'icrai' ve 'fonksiyonel' kullanımına girer.
4
Sonuca ulaş.
Henüz ant içmemiş bir milletvekili dokunulmazlıktan yararlanır ve bütün milleti temsil eder; ancak bireysel veya kolektif hiçbir yasama yetkisini kullanamaz.
Ant içme, tüm yasama yetkilerinin ifası için zorunlu bir hukuki barajdır.

Key Concept

Milletvekilliği Sıfatının İktisabı (Kazanılması) ve İfası (Kullanılması) Ayrımı

Hints

1
Milletvekilliği sıfatının kazanıldığı an ile bu sıfata bağlı yetkilerin kullanılabildiği an arasındaki farka odaklanın.
2
Kanun teklifi vermek veya soru önergesi sunmak bir 'yasama faaliyeti' midir, yoksa sadece milletvekili olmanın doğal bir sonucu mudur?
3
Ant içmeyen milletvekili yasama dokunulmazlığına sahiptir ve maaş (özlük) haklarını kazanır; ancak Meclis bünyesinde hiçbir 'yetki' kullanamaz.

Practice More

Ant içmekten imtina eden (kaçınan) bir milletvekilinin 'devamsızlık' nedeniyle üyeliğinin düşürülüp düşürülemeyeceğini araştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question