Examkin

Question

Difficulty: Very hardYükselme Dönemi (1453-1579)

Osmanlı Devleti’nin doğu siyasetinde önemli bir dönüm noktası olan, Kanuni Sultan Süleyman’ın Nahçıvan Seferi sonrasında 1555 yılında Safevi Devleti ile imzaladığı Amasya Antlaşması hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında imzalanan ilk resmî ve yazılı barış antlaşmasıdır.
  2. B
    Bağdat, Irak-ı Arap ve Doğu Anadolu’nun bir kısmının Osmanlı hakimiyetine geçtiği hukuken tescillenmiştir.
  3. C
    Mezhepsel farklılıklardan doğan gerilimi azaltmak amacıyla, Safevi şahının kutsal değerlere saygısızlığı (sebbü şetm) önleme taahhüdünü içermiştir.
  4. Türkiye-İran arasındaki mevcut sınır hattının herhangi bir değişikliğe uğramadan günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır.Answer
  5. E
    Doğu sınırında uzun yıllardır süregelen askeri mücadelelerin yaklaşık yirmi yıllık bir sükûnet dönemine girmesine vesile olmuştur.

Answer

Türkiye ile İran arasındaki mevcut sınır hattının herhangi bir değişikliğe uğramadan günümüze kadar ulaşmasını sağlayan antlaşma 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması'dır; 1555 Amasya Antlaşması bu sürecin ilk resmî adımı olsa da nihai sınırları belirlememiştir.
Amasya Antlaşması (1555), Osmanlı ve Safevi devletleri arasında imzalanan ilk resmî antlaşma olmasına rağmen, günümüz Türkiye-İran sınırını belirleyen antlaşma değildir. Tarihsel süreçte bu sınır, 1639 yılında imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile büyük ölçüde sabitlenmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Amasya Antlaşması'nın tarihsel bağlamını analiz etmek.
1555 yılında Kanuni Sultan Süleyman ve Şah Tahmasb arasında imzalanan ilk resmî Osmanlı-Safevi barışı olduğu tespit edilir.
Antlaşmanın diplomasi tarihindeki 'ilk' olma vasfını doğrulamak için gereklidir.
2
Antlaşmanın coğrafi ve siyasi kazanımlarını değerlendirmek.
Bağdat, Basra ve Doğu Anadolu bölgelerinin Osmanlı hakimiyetinin tescillendiği görülür.
Toprak kazanımlarının hangi bölgeleri kapsadığını ayırt etmek için gereklidir.
3
Günümüz sınırları ile olan ilişkiyi sorgulamak.
Mevcut Türkiye-İran sınırının 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması ile şekillendiği, Amasya Antlaşması'nın ise daha sonra bozulduğu hatırlanır.
Kronolojik ve diplomatik kavram yanılgılarını gidermek için en kritik adımdır.

Key Concept

Osmanlı-Safevi Diplomatik İlişkileri ve Antlaşmaların Karşılaştırılması

Hints

1
Amasya Antlaşması Kanuni döneminde, Kasr-ı Şirin ise 4. Murad döneminde imzalanmıştır.
2
Türkiye-İran sınırının 'doğal sınır' olan Zağros Dağları üzerinden belirlenmesi daha geç bir tarihte gerçekleşmiştir.
3
Soru kökünde 'günümüze kadar ulaşma' ifadesine dikkat edin; bu özellik genellikle 1639 tarihindeki bir gelişme ile özdeşleşmiştir.

Practice More

Osmanlı Devleti'nin doğuda en geniş sınırlara ulaştığı 1590 Ferhat Paşa Antlaşması'nın hükümlerini inceleyerek sınır değişimlerini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kronolojik bir zaman çizelgesi oluşturarak 1555 (Amasya) ve 1639 (Kasr-ı Şirin) antlaşmalarının temel özelliklerini 'İlk' ve 'Kalıcı Sınır' şeklinde kodlayarak soruyu çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yükselme Dönemi (1453-1579)

More questions from this topic