Question

Difficulty: Very hardAsya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti)

Asya Hun Devleti'nde Mete Han döneminde hayata geçirilen 1010'lu sistem, sadece bir askeri düzenleme değil, aynı zamanda boylar arasındaki geleneksel siyasi yapıyı dönüştüren bir idari devrimdir. Mete Han, bu sistemle farklı boylara mensup askerleri karışık birlikler halinde düzenleyerek boy beylerinin ordu üzerindeki kontrolünü zayıflatmıştır. Buna göre 1010'lu sistemin, Türk devlet teşkilatlanmasındaki en temel siyasi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Boy disiplinini ve aşiret sadakatini aşan, merkezi otoriteye (Kağan'a) doğrudan bağlı bir hiyerarşi oluşturmakAnswer
  2. B
    Göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçişi sağlayarak tarımsal üretimi devlet kontrolüne almak
  3. C
    Taht kavgalarını önlemek amacıyla 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışını terk ederek dikey bir veraset hiyerarşisi kurmak
  4. D
    Kurultay üyelerinin sadece boy beylerinden oluşmasını engelleyerek halkın yönetime katılımını sağlamak

Answer

Onlu sistemin temel işlevi, boy disiplinini ve aşiret sadakatini aşarak merkezi otoriteye doğrudan bağlı bir hiyerarşi oluşturmaktır.
Mete Han'ın kurduğu onlu sistem, orduyu boyların kontrolünden çıkararak doğrudan hükümdara bağlı bir güç haline getirmiştir. Farklı boylara mensup Türklerin aynı birlik içerisinde omuz omuza savaşması, 'boy milliyetçiliği' yerine 'devlet bilinci' ve 'merkezi sadakat' oluşmasını sağlamıştır. Bu, Türk tarihinin ilk büyük merkeziyetçi reformudur.

Step-by-Step Solution

1
Mete Han öncesi yapıyı analiz etme
Devlet, boyların bir araya gelmesiyle oluşan gevşek bir federasyon yapısındaydı ve ordu boy beylerine sadıktı.
Sistemin neyi değiştirdiğini anlamak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Onlu sistemin mekanizmasını inceleme
Ordu 1010, 100100, 1.0001.000 ve 10.00010.000 (tümen) kişilik birimlere ayrılarak başına liyakatli komutanlar atandı.
Askeri birimlerin boy ayrımı gözetmeksizin kurulması, aşiret bağlarını parçalayan unsurdur.
3
Siyasi sonucu belirleme
Askerlerin sadakati kendi boy beylerinden ziyade, hiyerarşinin tepesindeki Kağan'a yöneldi.
Bu durum merkezi otoritenin tüm boylar üzerinde mutlak güç kurmasını sağlamıştır.

Key Concept

Merkeziyetçi Devlet Yapısı ve Onlu Sistem

Hints

1
Mete Han'ın ordudaki en küçük birimi 1010 kişiye indirmesinin nedenini düşünün.
2
Geleneksel Türk devlet yapısında boylar kendi başlarına hareket edebilirdi. Onlu sistem bu bağımsızlığı nasıl sınırlamış olabilir?
3
Onlu sistem, askerlerin boy beylerine olan sadakatini kırıp hepsini tek bir merkeze, yani kağana bağlamayı amaçlar.

Practice More

Onlu sistemin dünya askeri tarihine etkileri ve bugünkü Türk Kara Kuvvetleri'nin kuruluş tarihi (M.O¨.209M.Ö. 209) arasındaki bağlantıyı inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question