Question

Difficulty: MediumGazneliler

Sultan Mahmut döneminde Hindistan’a düzenlenen 17 seferle bölgede İslamiyet’in yayılmasını sağlayan ve ünlü bilim insanı Biruni için "Sarayımın en değerli hazinesi" ifadesini kullanan Gazneliler, 1040 Dandanakan Savaşı’nda Büyük Selçuklulara yenildikten sonra bir daha toparlanamayarak yıkılış sürecine girmişlerdir. Gazneli Devleti’nin, askeri ve ekonomik gücüne rağmen bu yenilgi sonrası kısa sürede dağılmasında etkili olan temel iç faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yönetici ve ordu teşkilatının Türklerden, halkın ise farklı etnik gruplardan oluşmasıAnswer
  2. B
    Karahanlılar ile yapılan Maveraünnehir Görüşmeleri sonucunda Batı topraklarının tamamen kaybedilmesi
  3. C
    Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ve topluca yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olmaları
  4. D
    Hindistan seferleri sırasında orduda ilk kez Mete Han'ın onlu sisteminin terk edilmiş olması
  5. E
    Devlet yönetiminde Kut inancına dayalı Türk veraset sisteminin tamamen sona erdirilmesi

Answer

Gazneli Devleti'nin kısa sürede yıkılmasının temel iç nedeni, yönetici ve askeri sınıfın Türk olmasına karşın halkın Arap, Fars, Hint ve Afgan gibi çok farklı etnik kökenlerden oluşmasıdır.
Gazneliler, Gazne (Afganistan) merkezli kurulmuş ve geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Ancak yönetici ve ordu kadrosu Türk iken, halkın büyük çoğunluğu farklı etnik kökenlerden gelmekteydi. Bu durum, devlet ile halk arasında bir bütünlük oluşmasını engellemiş ve Dandanakan Savaşı gibi büyük bir askeri mağlubiyet sonrasında devletin hızla parçalanmasına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Gazneli Devleti'nin demografik yapısının analiz edilmesi.
Devletin kurulduğu coğrafya (Afganistan ve Hindistan) gereği halkın çok uluslu olduğu görülür.
Toplumsal yapının devletin bekası üzerindeki etkisini anlamak için demografik yapı kritiktir.
2
Yönetici sınıf ile halk arasındaki bağın değerlendirilmesi.
Türk olan askeri ve siyasi kadro ile halk arasında bir 'millet' bilinci oluşmadığı saptanır.
Dışarıdan gelen Selçuklu saldırıları karşısında halkın devlete yeterli desteği vermemesinin nedenini açıklar.
3
Dandanakan Savaşı ve sonrasındaki sürecin ilişkilendirilmesi.
Askeri yenilgi sonrası toplumsal desteğin olmaması yıkılışı hızlandırmıştır.
1040 yılındaki yenilginin neden bir varoluş krizine dönüştüğünü temellendirir.

Key Concept

Gaznelilerin Kozmopolit Yapısı ve Siyasi Zayıflığı
Rate this question