Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de nüfusun dağılışı ve yoğunluğu üzerinde yer şekilleri, iklim ve ekonomik faaliyetlerin etkisi bölgelere göre farklılık göstermektedir. Aşağıdaki tabloda üç farklı merkeze ait aritmetik, fizyolojik ve tarımsal nüfus yoğunluklarının karşılaştırılmasına dair veriler sunulmuştur:

MerkezNüfus Yoğunluğu İlişkisiTemel Gözlem
XFNY≈ANYFNY \approx ANYTarımsal nüfus yoğunluğu (TNYTNY) oldukça düşüktür.
YFNY≫ANYFNY \gg ANYTarımsal nüfus yoğunluğu (TNYTNY) oldukça yüksektir.
ZFNY≈ANYFNY \approx ANYHer üç yoğunluk türü de Türkiye ortalamasının çok altındadır.

(Not: ANYANY: Aritmetik, FNYFNY: Fizyolojik, TNYTNY: Tarımsal Nüfus Yoğunluğu)

Bu verilere dayanarak, merkezlerin coğrafi ve sosyo-ekonomik yapıları ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Y merkezinde fizyolojik nüfus yoğunluğunun aritmetik yoğunluğa oranla çok yüksek seyretmesi yer şekillerinin engebeli olduğunu, tarımsal nüfus yoğunluğunun yüksekliği ise temel geçim kaynağının tarım olduğunu gösterir.Answer
  2. B
    X merkezinde fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın az olması, bu bölgenin dağlık ve engebeli bir topografyaya sahip olduğunun temel göstergesidir.
  3. C
    Z merkezindeki tüm nüfus yoğunluğu değerlerinin düşük olması, bölgedeki birim alandan alınan tarımsal verimin Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu kanıtlar.
  4. D
    X merkezindeki tarımsal nüfus yoğunluğunun düşük olması, bölgede tarım yapılabilecek arazi bulunmadığını ve sadece sanayi faaliyetlerinin yürütüldüğünü gösterir.
  5. E
    Y merkezindeki aritmetik nüfus yoğunluğunun düşük olması, bölgenin yüz ölçümünün Türkiye'nin en geniş yüz ölçümüne sahip bölgesi olmasından kaynaklanmaktadır.

Answer

Y merkezinde fizyolojik nüfus yoğunluğunun aritmetik yoğunluktan belirgin şekilde yüksek olması engebeli yer şekillerine, tarımsal nüfus yoğunluğunun yüksekliği ise yoğun tarımsal iş gücüne işaret eder.
Verilen bilgiler ışığında, Y merkezinde fizyolojik yoğunluğun aritmetik yoğunluktan çok fazla olması (FNY≫ANYFNY \gg ANY), toplam arazi içinde tarım alanlarının çok kısıtlı olduğunu gösterir ki bu durum Türkiye coğrafyasında engebeli ve dağlık yapının (Doğu Karadeniz gibi) bir sonucudur. Aynı zamanda tarımsal nüfus yoğunluğunun (TNYTNY) yüksek olması, mevcut dar tarım alanlarında çalışan insan sayısının fazla olduğunu, yani bölgenin ekonomik olarak tarıma bağımlı kırsal bir karakter sergilediğini kesin olarak doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Yoğunluk türleri arasındaki matematiksel ilişkiyi analiz et.
FNY/ANY=Toplam Yu¨z O¨lc¸u¨mu¨/Tarım AlanıFNY/ANY = \text{Toplam Yüz Ölçümü} / \text{Tarım Alanı} oranı elde edilir.
Bu oran, bir bölgenin ne kadarının tarıma elverişli olduğunu (topografyayı) anlamamızı sağlar.
2
Y merkezindeki FNY≫ANYFNY \gg ANY durumunu yorumla.
Tarım alanları toplam yüz ölçümüne göre çok dardır.
Türkiye'de bu durum genellikle Doğu Karadeniz veya Menteşe Yöresi gibi dağlık bölgelerde görülür.
3
Y merkezindeki TNYTNY yüksekliğini analiz et.
TNY=Tarımsal Nu¨fus/Tarım AlanıTNY = \text{Tarımsal Nüfus} / \text{Tarım Alanı} olduğu için, dar alanda çok fazla çiftçi çalışmaktadır.
Bu durum bölgenin tarım odaklı bir sosyo-ekonomik yapıya sahip olduğunu kanıtlar.
4
X ve Z merkezlerini kontrol et.
X ve Z düz arazileri (fark az) temsil ederken, X sanayileşmiş (TNY düşük), Z ise seyrek nüfuslu (tüm yoğunluklar düşük) bir alanı temsil eder.
Seçeneklerdeki çıkarımların doğruluğunu teyit etmek için diğer merkezlerin yapısı dışlanmalıdır.

Key Concept

Nüfus Yoğunluğu Türleri ve Topografya İlişkisi

Practice More

Fizyolojik nüfus yoğunluğu ile aritmetik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın en fazla olduğu bölgenin (Doğu Karadeniz) ve en az olduğu bölgenin (Marmara/İç Anadolu) nedenlerini topografya üzerinden tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic