Question

Difficulty: MediumGizli (Paylaşım) Antlaşmaları

İtilaf Devletleri'nin I. Dünya Savaşı sürecinde Orta Doğu ve Osmanlı topraklarını paylaşmak amacıyla imzaladığı gizli antlaşmalarda; kutsal yerlerin dini niteliği ve hassasiyeti gerekçe gösterilerek Kudüs ve çevresinde uluslararası bir yönetimin (kondominyum) kurulması aşağıdaki antlaşmalardan hangisinde karara bağlanmıştır?

  1. A
    İstanbul (Boğazlar) Antlaşması
  2. B
    Mac-Mahon Antlaşması
  3. Sykes-Picot AntlaşmasıAnswer
  4. D
    Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması
  5. E
    Londra Antlaşması

Answer

Sykes-Picot Antlaşması
I. Dünya Savaşı devam ederken 1916 yılında İngiltere ve Fransa arasında imzalanan (ve Çarlık Rusyası'nın da onayladığı) Sykes-Picot Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu toprakları taksim edilmiştir. Bu antlaşmada Fransa'ya Suriye kıyıları, Lübnan ve Kilikya; İngiltere'ye Irak ve Ürdün çevresi bırakılırken, kutsal yerlerin hassasiyeti sebebiyle Kudüs ve çevresinde uluslararası bir konsorsiyum/yönetim kurulması hükme bağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki temel unsuru analiz etme
I. Dünya Savaşı sırasında yapılan gizli antlaşmalarda Kudüs ve çevresinde uluslararası bir statü öngören antlaşmanın tespit edilmesi hedeflenmektedir.
Gizli antlaşmalarda tarafların uzlaşamadığı hassas bölgelerin statüsünü bilmek gerekir.
2
Gizli antlaşmaların içeriklerini eşleştirme
İngiltere (Mark Sykes) ve Fransa (François Georges-Picot) arasında 1916'da akdedilen Sykes-Picot Antlaşması ile Orta Doğu nüfuz bölgelerine ayrılmış, dinî merkez konumundaki Filistin/Kudüs bölgesinde uluslararası bir idare kurulması kararlaştırılmıştır.
Kutsal mekânların tek bir büyük devletin tekeline bırakılmak istenmemesi bu formülü doğurmuştur.
3
Diğer seçenekleri eleme
İstanbul Antlaşması Boğazları, Londra ve St. Jean de Maurienne İtalya'ya ayrılan Batı/Güneybatı Anadolu topraklarını, Mac-Mahon ise Hicaz merkezli Arap bağımsızlığını kapsadığı için doğru yanıt belirlenir.
Her gizli antlaşmanın hedef coğrafyası ve tarafları farklıdır.

Key Concept

Gizli Paylaşım Antlaşmaları ve Sykes-Picot Maddeleri

Hints

1
Bu antlaşma 1916 yılında İngiltere ve Fransa temsilcileri arasında Orta Doğu'yu nüfuz alanlarına ayırmak üzere imzalanmıştır.
2
Antlaşmada Suriye ve Lübnan Fransa'ya, Irak İngiltere'ye bırakılırken kutsal mekanların bulunduğu Filistin bölgesi için tarafsız ve çok uluslu bir formül seçilmiştir.
3
İngiliz diplomat Mark Sykes ile Fransız diplomat François Georges-Picot'nun hazırladığı metin söz konusudur.

Practice More

Sykes-Picot Antlaşması ile vadedilen toprakların savaştan sonra San Remo Konferansı ve Sevr Antlaşması'na nasıl manda yönetimi olarak yansıdığını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Bölge-antlaşma eşleştirmesi yaparak eleme: Boğazlar (İstanbul Antlaşması), Ege-İzmir (St. Jean de Maurienne), On İki Ada-Antalya (Londra), Hicaz/Arap Bağımsızlığı (Mac-Mahon), Orta Doğu ve Uluslararası Kudüs Bölgesi (Sykes-Picot).
Estimated Time:1m 0s
Rate this question