Examkin

Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye kıyılarının jeomorfolojik özellikleri ve bu özellikleri şekillendiren kuvvetler dikkate alındığında, kıyı tiplerinin dağılışı ve oluşumu hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Menteşe yöresi kıyılarında, eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla ria tipi kıyılar oluşmuştur.Answer
  2. B
    Ege Denizi kıyılarında dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak, derin buzul vadilerinin sular altında kalmasıyla fiyort tipi kıyılar yaygınlık gösterir.
  3. C
    Karadeniz kıyılarında gelgit genliğinin yüksek olmasına bağlı olarak, akarsu ağızlarında kara içlerine doğru sokulan haliç tipi kıyılar meydana gelmiştir.
  4. D
    Antalya'nın Kaş ve Finike ilçeleri arasında, dağların kıyı çizgisine dik uzanması sonucunda körfez sayısının fazla olduğu enine kıyılar görülür.
  5. E
    Doğu Karadeniz kıyılarında kıta sahanlığının çok geniş olması, kıyıya paralel yüzlerce adacıktan oluşan skyer tipi kıyıların oluşmasına zemin hazırlamıştır.

Answer

İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Menteşe yöresinde eski akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla ria tipi kıyıların oluştuğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, Boğazlar ve Menteşe yöresinin oluşum sürecini eksiksiz ve hatasız bir şekilde açıklamaktadır. Dördüncü jeolojik zamanda (Kuvaterner) Ege karidinin çökmesi ve Akdeniz sularının Karadeniz'e doğru ilerlemesiyle, eski akarsu vadileri olan İstanbul ve Çanakkale boğazları ile güneybatı Anadolu'daki Menteşe yöresi akarsu ağızları deniz suları altında kalarak ria tipi kıyıları oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde yer alan kıyı tiplerinden Türkiye'de görülmeyenleri tespit etmek.
Fiyort, skyer ve haliç tipi kıyılar elenir.
Türkiye'nin matematik konumu (orta kuşak) nedeniyle buzullar deniz seviyesine inmez (fiyort ve skyer görülmez). Özel konumu gereği okyanusa kıyısı olmadığı için gelgit genliği düşüktür (haliç görülmez).
2
Kalan seçeneklerdeki coğrafi eşleştirmeleri (yer ve kıyı tipi) kontrol etmek.
Kaş-Finike çevresinin enine değil, dalmaçya tipi kıyıya sahip olduğu belirlenir.
Kaş-Finike arasında dağlar kıyıya paralel uzandığı için eski vadilerin sular altında kalması dalmaçya kıyıları oluşturmuştur; enine kıyılar ise Ege'de dağların dik uzandığı yerlerde görülür.
3
Son kalan ifadenin doğruluğunu coğrafi verilerle teyit etmek.
Boğazlar ve Menteşe yöresinin ria tipi kıyılara örnek olduğu doğrulanır.
Dördüncü jeolojik zamandaki deniz ilerlemesi (transgresyon) ile mevcut akarsu yataklarının deniz istilasına uğraması bu bölgelerde ria tipi kıyıları meydana getirmiştir.

Key Concept

Türkiye'nin Kıyı Tipleri ve Oluşum Faktörleri

Hints

1
Türkiye'nin matematik ve özel konumundan dolayı kıyılarımızda kesinlikle görülmeyen kıyı tiplerini eleyerek başlayabilirsiniz. (İpucu: Buzul ve okyanus gelgitleri)
2
Fiyort, skyer ve haliç gibi kıyı tipleri Türkiye'de bulunmaz. Kaş ve Finike çevresi ise dalmaçya kıyılarına örnektir.
3
İstanbul ve Çanakkale boğazlarının geçmişte birer akarsu vadisi olduğunu ve sonradan sular altında kaldığını hatırlayın; bu oluşum hangi kıyı tipine örnektir?

Practice More

Türkiye haritası üzerinde Boyuna, Enine, Ria ve Dalmaçya kıyı tiplerinin dağılışını gösteren alanları dilsiz harita üzerinde çalışarak pekiştirmeniz faydalı olacaktır.

Alternative Method

Matematik ve özel konum bilgilerini kullanarak eleme yapma yöntemi: Şıklarda geçen 'fiyort', 'skyer' (buzul etkisi) ve 'haliç' (okyanus/gelgit etkisi) kavramlarını arayın. Türkiye'nin şartları bunları desteklemediği için ilgili seçenekleri doğrudan silebilirsiniz. Geriye sadece konum-kıyı tipi eşleştirmelerini kontrol etmek kalacaktır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Kıyı Tipleri ve Şekilleri

More questions from this topic