Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye'deki dağlık kütlelerin yüksek kesimlerinde (20002000 m ve üzeri), orman örtüsünün sona erdiği alpin kuşakta görülen dağ çayırları, bulundukları bölgenin nemlilik rejimine göre farklı fenolojik özellikler sergiler. Kuzey Anadolu Dağları'nın yüksek zirvelerindeki alpin çayırlar ağustos ayı sonuna kadar yeşil kalıp gelişimini sürdürebilirken, Toros Dağları'ndaki benzer yükseltilerde yer alan alpin çayırların temmuz ayından itibaren sararmaya başladığı gözlemlenmektedir.

Bu durumun temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

  1. A
    Toros Dağları'nda fiziksel çözünmenin şiddetli olmasına bağlı olarak toprak tabakasının daha ince kalması
  2. Kuzey Anadolu Dağları'nın yaz aylarında da nemli hava kütlelerinin etkisiyle yağış alması ve buharlaşmanın düşük seyretmesiAnswer
  3. C
    Toros Dağları'ndaki karstik kayaçların yüzeysel suları yer altına sızdırarak toprak nemini hızla tüketmesi
  4. D
    Kuzey Anadolu Dağları'nda vadi meltemlerinin nemli deniz havasını yüksek zirvelere taşıyarak bulutluluk oluşturması
  5. E
    Enlem farkına bağlı olarak Toros Dağları'nda güneş ışınlarının geliş açısının daha dik olması ve fotosentez hızının artması

Answer

Kuzey Anadolu Dağları'ndaki alpin çayırların yaz aylarında da yeşil kalmasının temel sebebi, bu dağların yaz mevsiminde de nemli hava kütlelerinin etkisinde kalarak yağış almasıdır.
Kuzey Anadolu Dağları, Karadeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin etkisiyle yaz aylarında da yağış alır ve bağıl nem oranı yüksek seyreder. Bu durum, alpin çayırların su ihtiyacının karşılanmasını sağlayarak yaz sonuna kadar yeşil kalmalarına olanak tanır. Toroslar ise yaz aylarında tropikal kökenli hava kütlelerinin etkisinde kalarak şiddetli bir kuraklık dönemine girer, bu da yüksek kesimlerdeki otların temmuzdan itibaren sararmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Alpin çayırların tanımını ve dağılımını analiz etme
Alpin çayırlar, Türkiye'de hem Kuzey Anadolu Dağları'nda hem de Toroslar'da orman üst sınırından sonra görülen ot formasyonudur.
Her iki bölgede de aynı formasyonun neden farklı mevsimlik davranış sergilediğini anlamak için başlangıç noktasıdır.
2
Bölgelerin yaz mevsimi nemlilik koşullarını karşılaştırma
Kuzey Anadolu Dağları (Karadeniz sistemi) yazın yağışlı ve nemli iken, Toroslar (Akdeniz sistemi) şiddetli yaz kuraklığı yaşar.
Bitkilerin yeşil kalma süresi (vejetasyon süresi), doğrudan topraktaki nem ve düşen yağışla ilişkilidir.
3
Ekolojik verileri sentezleme
Toroslar'daki çayırlar yükseltiye rağmen Akdeniz ikliminin yaz kuraklığı karakterinden dolayı erken sararır; Karadeniz dağlarındakiler ise yaz yağışlarıyla canlılığını korur.
En temel belirleyici faktörün nemlilik rejimi (yaz yağışları) olduğu sonucuna varılır.

Key Concept

Nemlilik rejiminin ot formasyonlarının vejetasyon süresi üzerindeki etkisi

Hints

1
Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinin yaz mevsimindeki yağış ve nem durumlarını kıyaslayın.
2
Erzurum-Kars'taki çayırların yeşil kalma sebebiyle Kuzey Anadolu Dağları'ndaki alpin çayırların durumu benzerlik gösterir; her ikisi de yaz nemliliğine bağlıdır.
3
Toroslar'da yazın yağışların kesilmesi, yükselti ne kadar fazla olursa olsun bitkilerin su stresine girmesine ve sararmasına neden olur.

Practice More

Türkiye'de step (bozkır) ve alpin çayır türlerini (Geven, Yumak otu vb.) karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternative Method

Bölgelerin yıllık yağış grafiklerini göz önüne getirin; yaz aylarında hangi bölgenin grafiği daha yüksekse o bölgedeki otların daha uzun süre yeşil kalacağını çıkarabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question