Question

Difficulty: HardAsya Hun Devleti (Büyük Hun Devleti)

Asya Hun Devleti hükümdarı Mete Han, Orta Asya'daki dağınık halde yaşayan Türk boylarını ilk kez tek bir merkezden yönetilen bir aile haline getirmiştir. Bu süreçte Mete Han, askeri yapıyı 'boy' (kabile) esasına dayalı geleneksel düzen yerine merkeze bağlı 1010'lu sistem esasına göre yeniden organize ederek ordu içindeki kabile bağlarını zayıflatmış ve doğrudan hükümdara bağlı bir hiyerarşi oluşturmuştur. Ayrıca devlet işlerinin görüşüldüğü Kurultay'da danışma niteliğindeki görüşleri alsa da son sözü söyleme yetkisini elinde tutmuştur.

Buna göre, Mete Han'ın bu uygulamalarla ulaşmak istediği temel siyasi hedef aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Federatif boy yapılanmasından uzaklaşarak merkezi otoriteyi güçlendirmekAnswer
  2. B
    Ülkenin 'hanedan üyelerinin ortak malı' sayıldığı veraset yasasını geçersiz kılmak
  3. C
    Maniheizm dinini kabul ederek halkın savaşçı özelliklerini sivil idareye yönlendirmek
  4. D
    Kut inancına dayalı hükümdarlık yetkisini Kurultay üyeleriyle eşit oranda paylaşmak
  5. E
    Yerleşik yaşama geçerek 'Türk' adını ilk kez devletin resmi ismi haline getirmek

Answer

Federatif boy yapılanmasından uzaklaşarak merkezi otoriteyi tesis etmek
Mete Han'ın yaptığı reformlar, Türklerin kabile tipi federatif örgütlenmesinden (boy birliği) daha profesyonel ve merkezi bir imparatorluk yapısına geçişini sağlamıştır. Onlu sistem sayesinde ordunun ve halkın kabile şefleri yerine doğrudan devlete sadık hale getirilmesi, merkezi otoritenin en güçlü kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mete Han'ın Orta Asya Türk siyasi birliğini kurma sürecini analiz edin.
Dağınık haldeki 2626 Türk boyu ilk kez tek bir bayrak altında toplanmıştır.
Siyasi birliğin kurulması, güçlü bir merkezi teşkilatlanmayı zorunlu kılmıştır.
2
Geleneksel 'boy' yapısından '1010'lu sistem'e geçişin anlamını değerlendirin.
Askerlerin boy beylerine değil, doğrudan hiyerarşik bir düzenle hükümdara bağlanması sağlanmıştır.
Kabile bağlarını zayıflatmak, yerel güçlerin (boy beylerinin) merkeze karşı isyan etmesini zorlaştırır.
3
Kurultay'ın yönetilme biçimini ve son sözün hükümdara ait olmasını yorumlayın.
Kurultay bir karar meclisi olmaktan ziyade bir danışma organı olarak kullanılmıştır.
Hükümdarın otoritesini Kurultay üzerinde hissettirmesi merkeziyetçiliği pekiştirir.

Key Concept

Merkeziyetçi Devlet Yapısı ve Onlu Sistem

Hints

1
Mete Han'ın orduyu kabilelere göre değil, sayılara (10,100,100010, 100, 1000) göre bölmesinin yerel beylerin gücü üzerindeki etkisini düşünün.

Practice More

İkili teşkilat yapısının merkezi otoriteyi nasıl zayıflattığına dair karşılaştırmalı bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question