Lozan Antlaşması'na ek olarak imzalanan 1923 tarihli Mübadele Sözleşmesi'nin uygulanması sürecinde Türkiye ve Yunanistan arasında yaşanan 'etabli' (yerleşik) uyuşmazlığı, konunun Milletler Cemiyeti aracılığıyla Lahey Adalet Divanı'na taşınmasına yol açmıştır. Adalet Divanı'nın 1925 yılında yayımladığı tavsiye kararının teknik ve hukuki tartışmaları sonlandıramaması üzerine gerginlik tırmanmış; sorun ancak 1930 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile siyasi bir uzlaşı çerçevesinde çözülebilmiştir.
1930 Ankara (Ahali Mübadelesi) Antlaşması ile etabli meselesini kesin çözüme kavuşturan ve 'yerleşiklik' statüsünü belirleyen temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türklerin, şehre varış tarihlerine ve doğum yerlerine bakılmaksızın fiilen orada bulunanların yerleşik kabul edilmesiAnswer
- BSadece 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan önce İstanbul'da nüfus kaydı bulunan Rumların etabli statüsünde sayılması
- Cİstanbul Rumlarının yerleşiklik haklarının Patrikhane'nin siyasi ve idari yetkilerini sürdürmesi şartına bağlanması
- DMübadele edilecek nüfusun belirlenmesinde din kriterinin terk edilerek dil ve etnik köken birliğinin esas alınmaya başlanması
- EMübadele dışı kalacak kişilerin taşınmaz mallarının mülkiyet haklarını doğrudan Milletler Cemiyeti gözetimine devretmesi
Answer
İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türklerin, şehre varış tarihlerine bakılmaksızın fiilen orada bulunanların yerleşik (etabli) kabul edilmesi
Doğru yanıt olan seçenek, 1930 Ankara Antlaşması'nın getirdiği en büyük yeniliği ifade eder. Bu antlaşma ile 'kimlerin yerleşik sayılacağı' konusundaki tarihsel ve idari (nüfus kaydı) engeller kaldırılmış, İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türklerin ne zaman geldiklerine bakılmaksızın (fiilen bulunma kriteri) etabli sayılmaları kabul edilmiştir. Bu siyasi çözüm, Türk-Yunan dostluğunu başlatmış ve 1934 Balkan Antantı'na zemin hazırlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Etabli Sorunu ve 1930 Ankara Antlaşması (Fiili Bulunma Esası)
Hints
1
Türkiye'nin krizin başında savunduğu '1918 öncesi ikamet' şartı ile 1930'daki nihai çözüm arasındaki farkı düşünün.
Practice More
1930 Ankara Antlaşması sonrası Türk-Yunan ilişkilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan bölgesel ittifakları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s