Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'de platoların ekonomik fonksiyonlarını ve uzmanlaşma alanlarını sınırlayan faktörler; yükselti, iklim özellikleri veya sahanın litolojik (taş yapısı) özelliklerine göre farklılık gösterir. Bazı sahalarda ekonomik faaliyetleri belirleyen temel unsur iklim şartlarıyken, bazı sahalarda ise doğrudan platonun oluşum kökeninden kaynaklanan yapısal özellikler ön plana çıkar.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde platonun ekonomik uzmanlaşmasını belirleyen temel sınırlayıcı, doğrudan o sahanın jeolojik-litolojik oluşum kökeni ile ilgilidir?

  1. Teke Platosu'nda tarımsal verimliliğin düşük olması ve temel geçim kaynağının yer altı sularının derinde olması nedeniyle kıl keçisi yetiştiriciliğine dayanmasıAnswer
  2. B
    Erzurum-Kars platolarında tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzun olması nedeniyle mera hayvancılığının temel ekonomik faaliyet haline gelmesi
  3. C
    Çatalca-Kocaeli Platosu'nda tarımsal üretimin azalması ve arazinin daha çok sanayi, ticaret ve ulaşım fonksiyonları için kullanılması
  4. D
    Bozok Platosu'nda karstik obrukların tarım alanlarını tehdit etmesi nedeniyle makineli tarım faaliyetlerinin riskli hale gelmesi
  5. E
    Ardahan Platosu'nun masif arazi özelliği taşıması nedeniyle tektonik hareketlere kapalı olması ve jeotermal kaynaklı seracılığın gelişememesi

Answer

Teke Platosu'ndaki ekonomik uzmanlaşmayı belirleyen temel sınırlayıcı, platonun karstik kireçtaşı tabakalarından oluşan litolojik yapısıdır.
Teke Platosu, karstik (kireçtaşı) bir oluşumdur. Kireçtaşlarının yüksek geçirgenliği nedeniyle yağışlar hızla yer altına sızar ve yüzey suları bakımından fakir bir saha ortaya çıkar. Bu litolojik sınırlama, tarımı kısıtlayarak bölge insanını kurakçıl maki bitki örtüsüne uyum sağlamış olan kıl keçisi yetiştiriciliğine yöneltmiştir. Burada ekonomik tercihi belirleyen ana unsur doğrudan taşın cinsidir.

Step-by-Step Solution

1
Platoların oluşum kökenlerini (litoloji) ve sınırlayıcı faktörleri analiz et.
Teke ve Taşeli karstik, Erzurum-Kars lav, Haymana-Bozok tabaka düzlüğü, Çatalca-Kocaeli aşınım düzlüğü kökenlidir.
Soruda ekonomik faaliyetin 'doğrudan litoloji' ile sınırlanması istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki sınırlayıcı faktörlerin kaynağını ayırt et.
B, D ve E seçenekleri yükselti veya yanlış jeolojik bilgi içerirken; A seçeneği kireçtaşı-su sızdırma ilişkisine odaklanır.
Karstik kayaçların (kireçtaşı) en belirgin ekonomik etkisi, suyu yer altına sızdırarak yüzeyde su kıtlığı yaratmasıdır.
3
Teke Platosu'nun ekonomik uzmanlaşmasını değerlendir.
Yüzey suyu yetersizliği bitki örtüsünü (maki/çalı) ve hayvancılık türünü (kıl keçisi) doğrudan belirlemiştir.
Bu durum, platonun ikliminden ziyade taş yapısının (litoloji) bir sonucudur.

Key Concept

Plato Oluşum Kökeni ve Ekonomik Litoloji İlişkisi

Hints

1
Ekonomik faaliyeti sınırlayan şey 'soğuk' veya 'yükselti' ise bu iklimseldir; 'suyun yer altına sızması' veya 'taşın çözünmesi' ise litolojiktir.

Practice More

Karstik platolar (Teke, Taşeli) ile Lav platoları (Erzurum, Kars, Ardahan) arasındaki hayvancılık türü farkının bitki örtüsüyle olan bağını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Platoları

More questions from this topic