Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Anadolu levhasının tektonik evrimi; Mezozoik'teki tortullanma ve Alp kıvrımlarının hazırlık evresinden (Paleotektonik), Miyosen sonu itibarıyla başlayan aktif faylanma ve blok hareketleri evresine (Neotektonik) kadar uzanan karmaşık bir süreçtir. Günümüz Türkiye topoğrafyasını şekillendiren bu iki ana evrenin karakteristik özellikleri ve meydana gelen olaylar düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi Neotektonik dönemde (Üst Miyosen - Günümüz) gerçekleşen bir gelişme olarak kabul edilemez?

  1. A
    Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) ve Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) boyunca gerçekleşen "tektonik kaçış" hareketlerinin başlaması
  2. B
    Anadolu levhasının epirojenik olarak toptan yükselmesi sonucu plato yüzeylerinin yükseklerde kalması ve akarsuların yataklarını derinleştirmesi
  3. C
    Batı Anadolu'da yer kabuğunun kuzey-güney yönlü gerilmesiyle oluşan horst ve graben sistemlerinin günümüzdeki morfolojik yapısını kazanması
  4. Tetis Denizi tabanında Mezozoik (II.II. Jeolojik Zaman) boyunca binlerce metre kalınlığında tortul tabakaların (sedimentlerin) birikerek dağ oluşumu öncesi hazırlık evresinin yaşanmasıAnswer
  5. E
    Arap levhasının kuzey yönlü baskısıyla Doğu Anadolu'da kabuk kalınlaşması sonucunda şiddetli volkanizmanın ve yüksek volkanik platoların oluşması

Answer

Tetis Denizi tabanında Mezozoik (II.II. Jeolojik Zaman) boyunca sediment birikimi gerçekleşmesi
Tetis Denizi tabanındaki tortul tabakaların birikmesi süreci, dağ oluşumundan (orojenezden) önceki 'hazırlık' evresidir ve Mezozoik (II.II. Jeolojik Zaman) dönemine aittir. Neotektonik dönem ise Miyosen sonu itibarıyla dağların ana iskeleti oluştuktan sonra başlayan; faylanma, toptan yükselme ve levha kaçış süreçlerini kapsar. Bu nedenle tortullanma süreci Neotektonik dönemin bir parçası değil, onun öncülü olan Paleotektonik dönemin bir gelişmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Dönem Ayrımını Belirle
Neotektonik dönem Türkiye'de Üst Miyosen (yaklaşık 11−1211-12 milyon yıl önce) itibarıyla başlamıştır; Paleotektonik dönem ise bu sınırdan önceki evreyi (Mezozoik ve Tersiyer başlarını) kapsar.
Soruda istenen 'gerçekleşmeyen' olay, Neotektonik sınırın dışında kalmalıdır.
2
Olayları Kronolojik Olarak Analiz Et
KAF/DAF oluşumu, toptan yükselme, horst-graben sistemleri ve Doğu Anadolu volkanizması Miyosen sonu ve Kuaterner'i kapsayan 'şekillenme' sürecidir.
Bu olaylar günümüz tektonik rejiminin doğrudan sonuçlarıdır.
3
Outlier (Aykırı) Gelişmeyi Tespit Et
Tetis Denizi'ndeki tortullanma (sedimentasyon), dağların iskeleti henüz oluşmadan önceki hazırlık aşamasıdır ve Mezozoik dönemine aittir.
Hazırlık evresi, morfotektonik şekillenme evresinden (Neotektonik) milyonlarca yıl önce tamamlanmıştır.

Key Concept

Neotektonik ve Paleotektonik Evre Ayrımı

Hints

1
Neotektonik dönem, Anadolu'nun dağ iskeleti oluştuktan sonra 'batıya kaçış' ve 'toptan yükselme' sürecine girdiği dönemi ifade eder.
2
Seçeneklerdeki olayların kronolojik sıralamasına bakın; dağlar oluşmadan önceki 'tortullanma' (hazırlık) evresi ile dağlar oluştuktan sonraki 'şekillenme' evresini birbirinden ayırın.
3
Tetis Denizi'nde tortu birikmesi Mezozoik'e (II.II. Zaman) ait bir hazırlık evresidir, oysa Neotektonik dönem Miyosen sonunda başlamıştır.

Practice More

Türkiye'deki 'Masif' arazilerin bu iki evre (Paleo-Neo) arasındaki dirençli blok rollerini ve deprem riskine etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Jeolojik Oluşumu

More questions from this topic